Το αρχέτυπο του τραυματισμένου θεραπευτή και τι μας διδάσκει

Άρθρο του Paul Levy καλλιτέχνη και πολιτικού ακτιβιστή

Ένα από τα αρχέτυπα με τις βαθύτερες ρίζες, ένα αρχέτυπο-αστερισμός εντός της ανθρώπινης ψυχής που τείνει να αναπαρίσταται συλλογικά στη θεατρική σκηνή του κόσμου αυτού, είναι το αρχέτυπο του «τραυματισμένου θεραπευτή». Για να παραθέσουμε μια φράση του Kerenyi, ενός συναδέλφου του Jung, ο οποίος αποσαφήνισε τα χαρακτηριστικά του αρχετύπου, σε ψυχολογικό επίπεδο ο τραυματισμένος θεραπευτής αναφέρεται στην ικανότητα ενός ανθρώπου «να νιώθει οικεία κάθε φορά που βυθίζεται στη σκοτεινιά που προκαλείται από τα διαφορετικά δεινά και παραμένοντας στην κατάσταση αυτή, ν’ ανακαλύπτει σπόρους φωτός κι ανάκαμψης, από τους οποίους – κατά ένα μαγικό τρόπο – γεννιέται ο Ασκληπιός, ο θεραπευτής που προσομοιάζει του ηλίου». Το αρχέτυπο του τραυματισμένου θεραπευτή μας αποκαλύπτει ότι μόνο όταν επιθυμεί κανείς να αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο αυτό που τον έχει πληγώσει, να βιώσει συνειδητά το ανάλογο γεγονός και να προχωρήσει μέσα από αυτό, τότε μπορεί να δεχτεί την ευλογία που εμπεριέχεται σε αυτό.

Το να προχωρήσουμε μέσα από το βίωμα του τραύματος, σημαίνει να το εναγκαλιστούμε, να το αποδεχτούμε και να απαντήσουμε καταφατικά στην ύπαρξη αυτού του μυστηριώδους νέου τόπου εντός του εαυτού μας, όπου μας οδηγεί το ίδιο το τραύμα. Υπομένοντάς το, μπορούμε να επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να ανασυσταθούν μέσω αυτού. Το τραύμα μας δεν αποτελεί μια στατική κατάσταση, αλλά αντίθετα μία δυναμική διαδικασία, πτυχές της οποίας ξεδιπλώνονται διαρκώς, ώστε μέσω ημών να εκδηλωθεί, να αποκαλυφθεί και να ενσαρκωθεί ως έχει. Έτσι το τραύμα μας διδάσκει κάτι για τους εαυτούς μας. Το να υπομένουμε το τραύμα σημαίνει ότι σαν διασχίσουμε τη διαδικασία μύησης μέχρι την άλλη της πλευρά, δεν θα είμαστε πότε πλέον οι ίδιοι. Διαβαίνοντας τον τόπο του τραύματος βιώνουμε μία αυθεντική εμπειρία θανάτου, καθώς κατά τη διαδικασία αυτή ο παλιός εαυτός μας «πεθαίνει», ενώ ενδέχεται να γεννηθούν νέες, πιο διευρυμένες και ενδυναμωμένες πλευρές του εαυτού μας.

Το να υπομένουμε και να εναγκαλιζόμαστε το τραύμα μας ως [αναπόσπαστο] τμήμα του εαυτού μας είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από το να ελισσόμαστε γύρω του ή να το αποφεύγουμε ή να παραμένουμε κολλημένοι σε αυτό για μια αιωνιότητα, αναπαράγοντας εμμονικά το τραύμα (όντας κυριαρχημένοι από αυτό). Το γεγονός που προκάλεσε το τραύμα αποτελεί ταυτοχρόνως μια καταλυτική, (δυνάμει) θεραπευτική διεργασία, η οποία προαπαιτεί την ενεργή δέσμευσή μας, «παντρεύοντάς μας» έτσι με ένα βαθύτερο επίπεδο της ύπαρξής μας. Η πλησιέστερη συνάδελφος του Jung, η Marie Louise Von Franz, έγραψε πως«ο τραυματισμένος θεραπευτής ΕΙΝΑΙ το αρχέτυπο του Εαυτού [η ολότητά μας, ο Θεός εντός μας] κι αποτελεί το υπόβαθρο κάθε γνήσιας θεραπευτικής διαδικασίας».

Μία συνάντηση με κάθε τι μεγαλύτερο του περιορισμένου εγώ μας, το οποίο ο Jung αποκαλεί Εαυτό, αποτελεί πάντοτε ένα τραυματικό βίωμα για το εγώ. Σε ένα συμβολικό επίπεδο, η κατάσταση αυτή απεικονίζεται από το μυθικό Ιακώβ, ο οποίος επιβιώνει αφού πρώτα χρειαστεί να παλέψει μέχρι το ξημέρωμα με τον άγγελο του Θεού (ο οποίος είναι ξεκάθαρα ο δυνατότερος των δύο) και έχοντας τραυματιστεί στο γοφό από το άγγιγμα του αγγέλου. Το γεγονός του τραυματισμού μας συνιστά μια διαδικασία μύησης, καθώς είναι η αιτία και δυνάμει το αποτέλεσμα «κάτι μεγαλύτερου του εαυτού μας». Την ίδια στιγμή που αυτό το κάτι μεγαλύτερο από εμάς μας τραυματίζει, υπάρχει και κάτι μεγαλύτερο από εμάς που εισέρχεται εντός μας, θέτοντας σε κίνηση μία βαθύτερη δυναμική ψυχικής αναδιοργάνωσης και πιθανού μετασχηματισμού.

Στο μύθο, ο άγγελος μετονομάζει τον Ιακώβ σε «Ισραέλ», δηλαδή «αυτός που έχει παλέψει με το Θεό», γεγονός που συμβολίζει την αλλαγή της ταυτότητας του Ιακώβ κατά τη διαδικασία της συνάντησής του με το μέγα ακατανόητο (numinosum). Ο τραυματισμός μας αποτελεί ένα μεταφυσικό γεγονός, καθώς η πηγή του φέρει υπερβατική, αρχετυπικό χαρακτήρα, το οποίο σημαίνει ότι το τραύμα είναι ο τρόπος με τον οποίο ερχόμαστε σε επαφή με το θείο. Η γενεσιουργός αρχή του τραύματος, αλλά ΚΑΙ της ίασης που επισπεύδεται ως αποτέλεσμα του πρώτου, ξεκινά κάπου πέρα από τους εαυτούς μας, καθώς εναπόκειται σε κάτι πέρα από τις προσωπικές μας δυνατότητες. Ο τραυματισμός μας ενεργοποιεί μία βαθύτερη, υπερβατική διαδικασία πιθανής ίασης και φώτισης, την οποία δεν θα μπορούσαμε να έχουμε θέση σε κίνηση από μόνοι μας.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο Ιακώβ καταρχήν χρειάστηκε να παλέψει με τον άγγελο, διότι αλλιώς θα πέθαινε. Οι αρχετυπικές δυνάμεις, όντας δυνατότερες από εμάς, μας τραυματίζουν και ενεργοποιούνται εντός μας προκαλώντας στην κυριολεξία τον πυρήνα της ύπαρξής μας, αναγκάζοντάς μας να εισέρθουμε σε πιο ενδυναμωμένες πλευρές των εαυτών μας, να συνδεθούμε και εξοικειωθούμε με αυτές, ειδάλλως… Αναφερόμενος σε προσωπικές του εμπειρίες γύρω από το βίωμα αυτού του βαθέως αρχετυπικού μοτίβου, ο Jung έγραψε: «πάλευα με το σκοτεινό άγγελο μέχρι που εξάρθρωσα το γοφό μου. Γιατί αυτός είναι τόσο το φως, όσο κι ο γαλανός ουρανός που έκρυβε από μένα».

Μέσω του τραύματός μας συνειδητοποιούμε ότι συμμετέχουμε σε μία διαδικασία διαδραματίζοντας συγκεκριμένο ρόλο, την οποία ο Jung αποκαλεί «το θεϊκό δράμα της ενσάρκωσης», όπου σταματάμε να αναγνωρίζουμε τους εαυτούς μας ως κάτι ξεχωριστό από τους άλλους και εισερχόμαστε – με τον τρόπο που ενδύεται κανείς νέα ρούχα που έχουν προετοιμαστεί ειδικά γι’ αυτόν – σε ένα «καινούργιο» ρόλο, ο οποίος απαιτεί μία περιεκτική και ευρεία αίσθηση ταυτότητας. Συνειδητοποιούμε ότι όλοι μας μοιραζόμαστε και διαδραματίζουμε ρόλους – ο ένας για τον άλλο – στο πλαίσιο μίας βαθύτερης, μυθικής, αρχετυπικής διεργασίας, η οποία μας αποκαλύπτεται καθώς εκδηλώνεται εντός μας.

Ο τραυματισμένος θεραπευτής έχει την ικανότητα να θεραπεύσει και να βοηθήσεις τους άλλους (το οποίο παράλληλα του δίνει τη δυνατότητα να θεραπεύσει και να βοηθήσει τον εαυτό του, ξανά και ξανά, με δικαιολογία αυτούς τους φαινομενικούς «άλλους»), μόνο όταν παύει να αγανακτεί, να πικραίνεται ή να νιώθει θύμα του τραυματισμού του, αναγνωρίζοντας ότι το τραύμα αποτελεί ένα ιερό γεγονός, μία αρχετυπική στιγμή, η οποία επιζητά να τους καταστήσει όλους συμμέτοχους ενός θεϊκού, αιώνιου συμβάντος.

Το τραύμα μας είναι ΤΟ τραύμα

Όπως και στα όνειρα, οι καταστάσεις του εξωτερικού κόσμου καθρεφτίζουν όσα συμβαίνουν βαθιά μέσα μας. Ανάμεσα στη βία που παρατηρούμε να αναπαράγεται στον εξωτερικό κόσμο και την αίσθηση του τραύματος που βιώνουμε εντός μας υφίσταται μία αντιστοιχία η οποία υπερβαίνει το χώρο. Πρόκειται για ένα ολογραφικό σύμπαν, υπό την έννοια ενός ολογράμματος, όπου κάθε μικροσκοπικό τμήμα αυτού του σύμπαντος – όπως για παράδειγμα ο εαυτός μας – εμπεριέχει, ανακλά και εκφράζει το όλον. Ο μικρόκοσμος και ο μακρόκοσμος αποτελούν ανακλάσεις που καθρεφτίζουν η μία την άλλη, σα να επρόκειτο για διαφορετικές διαστατικές (dimensional), σχεδόν μορφοκλασματικές (fractal) προσεγγίσεις της ίδιας θεμελιώδους δυναμικής. Όλα όσα μας κάνουν να υποφέρουμε σε εσωτερικό επίπεδο, αποτελούν την είσοδο για να σχετιστούμε βαθύτερα με όσα συμβαίνουν στον εξωτερικό κόσμο, εμπλέκοντάς μας με έναν τρόπο που θα μας βοηθήσει να μετριάσουμε τον πόνο τόσο στον εξωτερικό κόσμο, όσο κι εντός μας.

Το να αναγνωρίζουμε με ποιό τρόπο οι προσωπικές μας δοκιμασίες αποτελούν μια προσωποιημένη ανάκλαση ή ενσάρκωση του συλλογικού πόνου που διαπερνά ολόκληρο το πεδίο της συνειδητότητας, επιδρά μεταμορφωτικά και θεραπευτικά. Το προσωπικό μας τραύμα αποτελεί – σε μία συμπυκνωμένη και αποκρυσταλλωμένη μορφή – το αποτύπωμα και την υπογραφή του συλλογικού τραύματος, στο οποίο εμπλεκόμαστε και συμμετέχουμε όλοι. Όταν σταματήσουμε να παθολογικοποιούμε τους εαυτούς μας, επαναπλαισιώνοντας τις προσωπικές μας συγκρούσεις, τα προβλήματα και τα τραύματά μας ως τμήμα ενός ευρύτερου διαπροσωπικού μοτίβου, το οποίο εμπεριέχει το παγκόσμιο πεδίο της ανθρώπινης εμπειρίας, θα νιώσουμε απελευθερωμένοι και θεραπευμένοι.

Οι εξωτερικές, προσωποποιημένες επιφάσεις του τραύματός μας αποτελούν την καθορισμένη μορφή δια της οποίας τα υποβόσκοντα, αέναα μυθολογικά μοτίβα ενσαρκώνονται εντός του γραμμικού χρόνου και καθίστανται αισθητά στην προσωπική μας ζωή. Μοιάζουμε με ψυχικά όργανα, όπου το κάθε ένα ξεχωριστά «διεργάζεται» κάθε άλυτη, ασυνείδητη σκιά και τραύμα του συλλογικού πεδίου. Κάθε ένας και κάθε μία από εμάς καθρεφτίζει, δημιουργεί και διαμορφώνεται ταυτοχρόνως από όλα όσα συμβαίνουν σε αυτό ακριβώς το σύμπαν όπου βρισκόμαστε ενσωματωμένοι και του οποίου αποτελούμε έκφραση.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι δεν πρόκειται για μία γραμμική, μονόδρομη διαδικασία, αλλά κάτι το συναπορρέον, το οποίο χαρακτηρίζεται από κυκλικότητα κι αμοιβαιότητα. Το ασυνείδητο της διευρυμένης πολιτικής του σώματος ενός φαινομενικά εξωτερικού κόσμου μας επηρεάζει έντονα, κινητοποιώντας μία ηχηρή, ασυνείδητη ενέργεια εντός μας, ενώ την ίδια στιγμή, το ασυνείδητό μας συνεπιδρά με γεγονότα αυτού του φαινομενικά εξωτερικού κόσμου, εκφραζόμενο α-τοπικά, υπό τη μορφή ενός αμοιβαία επικουρικού βρόχου ανάδρασης (feedback loop). Γεγονός είναι ότι αρχίζουμε να διακρίνουμε την αληθινή φύση της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε, όταν αναγνωρίσουμε ότι, όπως και στα όνειρα, υφίσταται μία συγχρονιστική ερωταπόκριση και θεμελιώδης αχωριστότητα ανάμεσα σε όσα συμβαίνουν στην ψυχή μας και τον φαινομενικά εξωτερικά κόσμο, σαν να επρόκειτο για καθρεφτιζόμενες ανακλάσεις του ενός προς τον άλλο. Η αναγνώριση αυτού που αποτελούσε πάντοτε γεγονός, αποτελούσε εξαρχής μία κατάσταση διεύρυνσης της συνείδησης, η οποία είναι απαραίτητη – ή μάλλον αποτελεί αναγκαιότητα – προκειμένου να αποτελέσουμε ενεργά μποντισατβικούς (bodhisattvic) εκπροσώπους των θετικών αλλαγών στον κόσμο μας, μεταμορφώνοντάς τον.

Για να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε ένας και κάθε μία από εμάς αποτελεί μία αλλόκοτη ενσάρκωση και πραγματοποίηση της προσωπικής μας διεργασίας (με όλα μας τα προβλήματα, τα συμπτώματα, τις συγκρούσεις στις σχέσεις, τα τραύματα κ.ο.κ.), η οποία την ίδια στιγμή εκφράζεται και στον εξωτερικό κόσμο, σημαίνει ότι παίρνουμε την απόφαση να πάψουμε να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας ως όντα απομονωμένα και διακριτά, διαχωρισμένα από το σύμπαν. Αντί να είμαστε «ξένοι» στον κόσμο αυτό, ανακαλύπτουμε ότι αποτελούμε μία οικεία έκφρασή του. Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο, ότι ο δρόμος προς αυτή τη συνειδητοποίηση δεν εναπόκειται στην αποφυγή της προσωπικής διάστασης των βιωμάτων μας, καταλήγοντας να ταυτιζόμαστε τεχνητά με τη μυθική/ αρχετυπική του εκδοχή με ένα φτιαχτό, κατασκευασμένο τρόπο, αλλά εισερχόμενοι στη μυθική/ αρχετυπική του διάσταση ενσαρκώνοντας πλήρως, με ολόκληρο τον εαυτό μας, την προσωπική μας διεργασία ζωής. Η βαθύτερη, μυθική/ αρχετυπική διάσταση «ενδύεται» την προσωπική μας διεργασία, το οποίο σημαίνει ότι την καθιστά το κατώφλι που θα μας οδηγήσει στη βαθύτερη αρχετυπική διάσταση της ύπαρξής μας.

Κατά αυτή τη διαδικασία διεύρυνσης της συνείδησής μας, παύουμε να ερμηνεύουμε τις εμπειρίες μας με προσωπικό και απλουστευτικό τρόπο, βασισμένοι αποκλειστικά σε παρελθοντικές προσεγγίσεις ή προσεγγίσεις αιτίου-αιτιατού, και εισερχόμαστε σε βιώματα που αποτελούν μυθικές, άχρονες διαστάσεις της κατάστασής μας. Η ερμηνεία των βιωμάτων μας μέσω ενός προσωπικού, υπεραπλουστευτικού φίλτρου αποτελεί έκφραση μίας αφελούς, αμύητης και εγωκεντρικής συνείδησης, η οποία δε αναγνωρίζει κανένα άλλο ψυχικό κέντρο πέραν του δικού της. Όντας γραμμική και περιορισμένη εντός του χρόνου, αποτελεί μία περιορισμένη οπτική γωνία, η οποία δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στην κατάθλιψη, την απελπισία, την παραίτηση, την απογοήτευση και σε άλλα άνευ νοήματος ή ελπίδας δεινά, καθώς η ψυχή μας φαινομενικά νιώθει να διαλύεται κατά τη διαδικασία αυτή.

Ωστόσο, καθώς διευρύνουμε τη συνείδησή μας, ερμηνεύοντας τις εμπειρίες μας με υπερβατικό τρόπο, εξερχόμαστε του γραμμικού χρόνου και εισερχόμαστε στο χρόνο των συγχρονικοτήτων, μία διάσταση της ύπαρξής μας όπου το παρελθόν, το τραύμα και ο εαυτός μας σε ένα κυριολεκτικό, χειροπιαστό, αντικειμενικό επίπεδο παύει να υπάρχει με τον τρόπο που φανταζόμασταν μέχρι τώρα. Συνειδητοποιώντας την προσωρινότητα και τη ρευστότητα της κατάστασής μας, δεν απαιτείται πλέον να καταστήσουμε το τραύμα μας «αληθινό», αποδίδοντάς του μία αυθαίρετη ισχύ ή μία κατά τα φαινόμενα σημαντική, ανεξάρτητη υπόσταση. Έχουμε μία δυνατότητα αφύπνισης ως προς μία κατάσταση εύπλαστη, η οποία χαρακτηρίζεται από μία εν δυνάμει ουσιαστική ανοιχτότητα, παραμένοντας αενάως και αβίαστα δημιουργική, εάν απλώς της επιτρέψουμε να υπάρξει.

Το να μιλάμε για τη στιγμή που αναγνωρίζουμε ότι το τραύμα που έχουμε υποστεί αφορά ΤΟ (αρχετυπικό) τραύμα, σημαίνει ότι αντιλαμβανόμαστε πως «τα δεινά μας έχουν αρχετυπικό και συλλογικό χαρακτήρα και μπορούν να θεωρηθούν ως ένδειξη ότι δεν υποφέρουμε πλέον [εξαιτίας του εαυτού μας], αλλά λόγω του πνεύματος των καιρών». Ο Jung συνεχίζει λέγοντας ότι τα δεινά μας οφείλονται σε«μία απρόσωπη αιτία, πηγάζοντας από ένα συλλογικό ασυνείδητο, το οποίο μοιραζόμαστε με ολόκληρη την ανθρωπότητα». […] Ωστόσο, αν είμαστε σε θέση να διοχετεύσουμε και να εκφράσουμε δημιουργικά και με συνειδητότητα το πνεύμα των καιρών, εξαιτίας του οποίου υποφέρουμε, μετατρεπόμαστε σε «διαμεσολαβητές» μέσω των οποίων το πνεύμα των καιρών μας αυτο-αποκαλύπτεται, έτσι ώστε να μπορέσει δυνάμει να μετασχηματιστεί, μετασχηματίζοντας τον κόσμο γύρω μας κι εμάς επίσης.

Ως τραυματισμένοι θεραπευτές μετασχηματιζόμαστε κάθε φορά που αναγνωρίζουμε ότι το τραύμα μας είναι κάτι το εντελώς προσωπικό και μοναδικά δικό μας, ενώ ταυτοχρόνως αποτελεί μία παγκόσμια, απρόσωπη διεργασία όπου συμμετέχουν όλοι. Είναι αυτή η κοινή αίσθηση που μας συνδέει βαθιά τον ένα με τον άλλο. Και αυτό είναι το παράδοξο: η εμπειρία της ολότητάς μας, την οποία ο Jung ονομάζει Εαυτό, παραμένει την ίδια στιγμή προσωπική και αρχετυπική/ υπερβατική (πέραν του προσωπικού). Το συνειδητό βίωμα αυτής της αντίφασης ΑΠΟΤΕΛΕΙ αυτή καθ’ αυτή μια διεύρυνση της συνειδητότητάς μας, η οποία μας μυεί στο μετασχηματισμό του εαυτού μας και κατ’ επέκταση του κόσμου γύρω μας. Κατά ένα παράδοξο τρόπο, αυτό σημαίνει ότι μεταβαλλόμαστε σε ένα γνήσια αυτόνομο, ανεξάρτητο πλάσμα, ενώ την ίδια στιγμή υλοποιούμε τη διασυνδεσιμότητά μας, την αλληλεξάρτησή μας, την ενότητα και εν τέλει την α-χωριστότητά μας με τον κόσμο, αλλά και του ενός με τον άλλο. Η συμπόνια αποτελεί μία ενεργητική έκφραση της υλοποίησης αυτής.

Το γεγονός ότι όσα διαδραματίζονται στο θέατρο του κόσμου δεν αποτελούν μια αποκομμένη διαδικασία, αλλά μία διαδικασία στενά συνδεδεμένη με όσα συμβαίνουν εντός μας, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα έκφρασης, είναι κάτι σημαντικό, διότι μας αποκαλύπτει ότι προκειμένου να μπορέσουμε να προχωρήσουμε αντιμετωπίζοντας με αποτελεσματικότητα τη διάχυτη καταστροφικότητα στον εξωτερικό κόσμο, χρειάζεται να γνωριστούμε από κοντά με όσα συσσωρεύονται μέσα μας. Οι ενέργειες αυτές που στον εξωτερικό κόσμο συνδέονται με την ασυνειδησία, την τρέλα, τη βία, την καταστροφικότητα, την κακία, ότι νιώθει τραυματισμένο και όλα όσα μας τραυματίζουν, καθρεφτίζουν, ενεργοποιούν, πυροδοτούν και εκφράζουν σε ένα α-χωρικό επίπεδο παρόμοιες, ηχηρές διεργασίες εντός μας. Το δυναμικό ξεδίπλωμα του εξωτερικού κόσμου «μεταφράζεται» σε ψυχικό όργανο, παρέχοντας έτσι σχήμα και μορφή στην υποκειμενική εμπειρία του τραύματος, του κόσμου και του εαυτού μας.

Το τραύμα μας εισάγει και μας συνδέει με τη υπερβατική διάσταση της ύπαρξής μας, όπου μέσω της υλοποίησής του ξεκινούν – κατά ένα θαυμαστό τρόπο – ο μετασχηματισμός και η πιθανή ίασή του. Το τραύμα μας, εμπεριέχοντας ταυτόχρονα την παθολογία αλλά και το φάρμακο που της αντιστοιχεί, καθίσταται σε ένα γεγονός υψηλότερης διάστασης, το οποίο εκδηλώνεται στην άνυδρη γη της τρισδιάστατης ζωής μας. Κωδικοποιημένο κατά συμβολικό τρόπο στο τραύμα, κομμένο και ραμμένο μοναδικά ώστε να ταιριάζει στις ευαισθησίες και την αισθητική μας, αποτελεί τόσο το φαινομενικό «πρόβλημα», όσο και την ίδια την επίλυση, συνοδευόμενο από μία κατάσταση ανοιχτότητας και απεραντοσύνης, ενοικούμενης [πολλαπλών] δυνατοτήτων.

Το τραύμα μας αποτελεί ένα γνήσιο κβαντικό φαινόμενο: θα μας καταστρέψει ή θα μας αφυπνίσει; Πρόκειται για κυματισμό ή σωματίδιο; Απάντηση: εξαρτάται από τον τρόπο που το ονειρευόμαστε. Το τραύμα μας δεν είναι ξέχωρο της ψυχής που το βιώνει. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος που ερμηνεύουμε το τραύμα, το νόημα που του αποδίδουμε και η ιστορία που αφηγούμαστε στον εαυτό μας ως προς αυτό, άρα εμείς οι ίδιοι, επιδρούμε με άμεσο τρόπο στο πως εκδηλώνεται ανά πάσα στιγμή το τραύμα και κατά προέκταση ο εαυτός μας και ο κόσμος γύρω μας.

Το τραύμα λειτουργεί ως μύηση

Μέσω του τραύματός μας, συστηνόμαστε στην πλευρά του εαυτού μας που δεν έχει υποστεί τραύματα με τον ίδιο τρόπο που μέσω των ανακλάσεων μαθαίνουμε να παρατηρούμε τον καθρέφτη. Οι ανακλάσεις δεν είναι ξέχωρες του καθρέφτη, ενώ ταυτοχρόνως «δεν» αποτελούν τον καθρέφτη. Παραδόξως, οι ανακλάσεις του καθρέφτη αποκαλύπτουν αυτό που δεν αποτελεί ανάκλαση. Παρομοίως, το τραύμα μας αποκαλύπτει την ατραυμάτιστη πλευρά του εαυτού μας. Οι ανακλάσεις στον καθρέφτη μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε τον υποκείμενο καθρέφτη που εναγκαλίζεται, εμπεριέχει όλα όσα ανακλά, παραμένοντας κατά βάση άθικτος. Το τραύμα μας δεν επηρεάζει την όμοια με καθρέφτη φύση μας, όπως και ο αντικατοπτρισμός του νερού στην έρημο δεν μπορεί να υγράνει τους κόκκους της άμμου. Δεν θα προσέξουμε τον υποκείμενο καθρέφτη, ωστόσο, αν εκστασιαστούμε, αν αποκτήσουμε εμμονές ή αν απορροφηθούμε και ταυτιστούμε με τις ανακλάσεις.

Οι ανακλάσεις στον καθρέφτη αποτελούν μία αχώριστη, αδιαίρετη, αδιαμεσολάβητη έκφραση του καθρέφτη, καθώς δεν θα μπορούσαμε ποτέ να έχουμε ανακλάσεις δίχως καθρέφτη ή καθρέφτη δίχως ανακλάσεις. Παρομοίως, το τραύμα – στη μεταμφιεσμένη μορφή του – αποτελεί εκδήλωση της πλευράς εντός μας που δεν έχει τραυματιστεί.

Μέχρι να τραυματιστούμε ωστόσο, δεν είχαμε συνείδηση της πλευράς του εαυτού μας που παρέμενε αλώβητη, κι ας ταυτιζόμασταν ασυνείδητα με αυτήν, κάτι που σημαίνει ότι δε σχετιζόμασταν μαζί της ως να ‘ταν οικεία. Από ονειρικής απόψεως – όπου η εσωτερική διεργασία εκείνου ή εκείνης που ονειρεύεται αυτοδιαδραματίζεται σε μία φαινομενικά εξωτερική θεατρική σκηνή, προκειμένου να αποκτήσει συνείδηση του εαυτού της – είναι η βαθύτερη πλευρά του εαυτού μας που εφευρίσκει δια του ονείρου το τραύμα ώστε να μας καταστήσει συνειδητούς ή συνειδητές της πλευράς του εαυτού μας που μπορεί και υπερβαίνει αυτό καθ’ αυτό το τραύμα, που είναι δηλαδή «θεραπευμένη». Το ίδιο το τραύμα αποτελεί εκείνο ακριβώς το όργανο μέσω του οποίου η εγγενής ολότητά μας, που προϋπήρχε του τραυματισμού καθίσταται αντιληπτή με συνειδητό τρόπο εντός του χρόνου – στην παρούσα στιγμή – κάτι που αποτελεί και το μοναδικό «τόπο» υλοποίησης της ολότητάς μας.

Το να αντιληφθούμε αυτή τη διαδικασία σημαίνει διεύρυνση της συνείδησης, όπου οι αντίθετες πλευρές (η τραυματισμένη και μη τραυματισμένη) παύουν να ανακαλούν τη μέχρι τώρα αίσθηση δύο ξεχωριστών αν και συσχετιζόμενων νοημάτων. Φυσικά, στο σχετικό επίπεδο της πραγματικότητας, το να έχεις τραυματιστεί διαφέρει από το να μην έχεις τραυματιστεί. Προκειμένου, ωστόσο, να διευρύνουμε τη συνείδησή μας, θα πρέπει να εισέλθουμε σε ένα απόλυτο επίπεδο αντίληψης της πραγματικότητας, μία κατάσταση η οποία συμπεριλαμβάνει το σχετικό, ενώ ταυτοχρόνως το εμπερικλείει και το υπερβαίνει [καθώς μετεξελίσσεται] σε μία υψηλότερη σύνθεση. Είναι μόνο ο νους, ο οποίος αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα εννοιολογικά, που «θεωρεί» ότι τα αντίθετα είναι διαχωρισμένα.

Για να μπορέσει να κατανοήσει τη σχετικότητα και άρα την ταυτότητα των αντιθέτων, σημαίνει ότι θα πρέπει να υλοποιήσει αυτό που ο Jung αποκαλεί «Εαυτό» (τον οποίο περίγραψε ως μία ένωση μεταξύ αντιθέτων). Ένα από τα βαθύτερα νοήματα της βουδιστικής λέξης «nirvana» σημαίνει ότι κανείς είναι ελεύθερος των αντιθέσεων. Στον αλχημισμό, αναζητούμε τη φιλοσοφική λίθο, ενώ ο «χρυσός» (ο οποίος δε συμβολίζει τίποτε παραπάνω από τη διεύρυνση της συνείδησης) δημιουργείται εκεί που επιτυγχάνεται η «μεγάλη σύνοδος» (greater conjunctio), όταν δηλαδή ενώνονται τα αντίθετα.

Η αναγνώριση της ένωσης των αντιθέτων προϋποθέτει τη σύνδεση με την εγγενή μας ολότητα, αλλά και την ανάμνηση αυτής της διαδικασίας, μία κατάσταση που αποτελεί αποκορύφωμα της θεραπείας, καθώς γινόμαστε «ένα» με τον εαυτό μας (και άρα είμαστε σε θέση να θέσουμε σε εφαρμογή μία «ενωτική κατάσταση ειρήνης» του ενός με τον άλλο). Αυτό σημαίνει, ότι «με ένα μαγικό σχεδόν τρόπο επιτρέπουμε στον Ασκληπιό, το φωτεινό σαν ήλιο θεραπευτή, να αναδυθεί», ο οποίος συμβολίζει τη θεραπευτική δύναμη και την κρυφή, λανθάνουσα δεξιότητα θεοφάνειας που κρύβεται εντός του τραύματος, καθώς την καλεί να υπάρξει στο φως της συνείδησης. Όταν αρκετοί από εμάς είναι σε θέση ν’ αναγνωρίσουν το είδος της ίασης που αποκαλύπτεται δια του τραύματός τους, τότε η θεραπευτική διάστασή του αποκτά συλλογικό χαρακτήρα κι ως τέτοια αναπαράγεται και στη σκηνή του κόσμου.

Ως τραυματισμένοι θεραπευτές, εμβαθύνουμε διαρκώς στην ίαση της αποσύνδεσής μας από τον κόσμο. Θεραπεύοντας την εσωτερική κατάσταση αποσύνδεσης του εαυτού μας σε ένα α-τοπικό επίπεδο, αυτή επιδρά και ακολούθως ανακλάται στον φαινομενικά εξωτερικό κόσμο, καθώς επανασυνδεόμαστε ο ένας με τον άλλο (κατάσταση που αποτελεί το χειρότερο εφιάλτη κάθε μορφής εξουσίας), ενθυμούμενοι ποιοί πραγματικά είμαστε, σε ό,τι αφορά τόσο εμάς προσωπικά, όσο και την αναμεταξύ μας σχέση. Μπορούμε να συνεργαστούμε ώστε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο να εξέλθει αυτού του ιεραρχικού σύμπαντος που βασίζεται στο φόβο, την εξουσία και την αποξένωση, εισερχόμενοι σε βαθύτερες, από κοινού δημιουργημένες ταυτότητες, ως τραυματισμένοι θεραπευτές και φίλοι σε ένα πνευματικό επίπεδο, οι οποίοι εν τέλει εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο, υπολογίζουν ο ένας στον άλλο και νοιάζονται ο ένας για τον άλλο. Είμαστε τα αλληλένδετα μέρη ενός ευρύτερου, καθολικού όλου, χαρακτηρισμένου από ιερότητα.

Δεν θα μπορούσε να είναι πιο ξεκάθαρο: μόνο μέσω της διεύρυνσης της συνείδησής μας θα είμαστε σε θέση να μετασχηματίσουμε την κρίση που μαστίζει τον κόσμο μας. Ίσως το μόνο που χρειάζεται αυτή τη στιγμή, είναι να ξυπνήσουμε, καθώς όλοι οι πεφωτισμένοι δάσκαλοι διαμέσου των αιώνων έχουν πει, ότι όταν ένας οποιοδήποτε άνθρωπος αφυπνίζεται συνειδητοποιώντας την ένωση των αντιθέτων εντός του, τότε ολόκληρο το σύμπαν αφυπνίζεται μαζί του.

Μέσω αυτής της βαθύτερης, εκτενέστερης οπτικής ματιάς, το τραύμα μας αντί να αποτελεί εμπόδιο στην εκπλήρωση της ολότητάς μας, αποτελεί στην πραγματικότητα έκφρασή της, καθώς δίχως το τραύμα δεν θα είχαμε γνωρίσει την πλευρά μας που παραμένει ελεύθερη, θεραπευμένη, ολόκληρη, απελευθερωμένη κι αφυπνισμένη. Η αληθινή μας φύση δεν θα μπορούσε ποτέ να επισκιαστεί, όπως τα σύννεφα στον ουρανό μόνο φαινομενικά μπορούν να κρύψουν τον ήλιο. Από την οπτική γωνία του ηλίου όμως, το φως του παραμένει φωτεινό ακόμα και κατά τις πιο συννεφιασμένες μέρες.

Η Ομηρική Οδύσσεια, μια βαθιά μορφή θεραπείας και αυτογνωσίας

Η ομηρική Οδύσσεια είναι μια μορφή βαθιάς θεραπείας. Το Ομηρικό έπος είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας που μας καλεί να λύσουμε τα σκοινιά που μας δένουν με την περιορισμένη αντίληψη του εαυτού μας και να ανοιχτούμε στις απέραντες μέσα μας θάλασσες αναζητώντας κάτι πολύτιμο. Τον αληθινό εαυτό μας. Ποιος είναι ο Οδυσσέας; Είστε, εσείς, εγώ, ο κάθε άνθρωπος. Πλάνητες όπως αυτός, περιπλανώμεθα από εμπειρία σε εμπειρία, γευόμαστε τους γλυκούς καρπούς των Λωτοφάγων, ξεχνιόμαστε από το τραγούδι των Σειρήνων, συντριβόμαστε ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη λαχταρώντας πάντα την επιστροφή μας στην επουράνια μακαριότητα και στην Πηνελόπη-ψυχή μας. Η Οδύσσεια είναι το τραγούδι του νόστου, η λαχτάρα και ο πόνος μας για τον γυρισμό στην Πηγή μας. Κάθε φορά που ανοίγουμε το κείμενο του Ομήρου, φως βγαίνει από τις σελίδες. Και μυρωδιές και ήχοι. Η γεύση της αρμύρας. Το φουρφούρισμα των πανιών που φούσκωναν στον άνεμο. Το τρίξιμο του θαλασσοδαρμένου σκαριού, ο εκκωφαντικός κρότος από τον τρομερό κεραυνό του Δία που τσάκισε το καράβι, το σφύριγμα του βέλους στον αέρα, οι τσιρίδες σαν των νυχτερίδων που έβγαζαν οι μνηστήρες κατεβαίνοντας στον Άδη, η μεγαλόπρεπη φωνή της, το βροντερό γέλιο του ήρωα και ο βαθύς στεναγμός της νοσταλγίας του. Το μυστικό των ονομάτων Ο Οδυσσέας –νους , καλείται σε μια αφύπνιση. Οι δυσκολίες και οι κίνδυνοι τον αναγκάζουν να αναπτύξει ταλέντα και δεξιότητες και πάνω από όλα να ξαναθυμηθεί τον εαυτό του. Να έλθει σε επαφή με το εδώ και τώρα. Όπως μπορεί να έλθει σε επαφή τον βαθύτερο εαυτό του ο καθένας μας αν απλώς τον θυμηθεί. Σε τέτοιες στιγμές που σύσσωμος ο εαυτός μας είναι παρών, μπορούμε να έχουμε τις βαθύτερες ενοράσεις μας. Σαν αυτές που οδήγησαν στην πατρίδα του τον Οδυσσέα. Τον πολυμήχανο, τον νου που είχε αφυπνιστεί, που ήταν έξω από τον ύπνο και γι αυτό έξυπνος. Το βαθύ μυστικό της Οδύσσειας αποκαλύπτεται στην ετυμολογία των ονομάτων. Ο αρχηγός των μνηστήρων ονομάζεται Αντί-νοος, είναι ο αντινούς και γι αυτό πόσο ταιριαστά είναι ο γιος του Ευπείθη. Οι δυο άπιστοι δούλοι που προδίδουν τον Οδυσσέα είναι ο Μελάνθιος και η Μελανθώ, τα μαύρα λουλούδια, παιδιά του Δολίου. Αντίθετα οι βοηθοί του Οδυσσέα είναι ο Φρόνιος, ο φρόνιμος δηλαδή και ο Εχένιος, εκείνος που έχει νου. Επτά ολόκληρα χρόνια καθηλώθηκε ο Οδυσσέας σε ένα νησί όπου τον είχε αιχμάλωτό της η Καλυψώ , αυτή η μάγισσα που κάλυψε τη συνείδησή του όπως αποκαλύπτει το όνομά της. Μεγαλειώδες ανάμεσα στα άλλα θεραπευτικά σύμβολα της Οδύσσειας υψώνεται το κατάρτι. Πάνω του δέθηκε σφιχτά ο Οδυσσέας για να αντισταθεί στο τραγούδι των Σειρήνων και από αυτό αρπάχτηκε ξανά για να σωθεί σαν το καράβι του τσακίστηκε από τον κεραυνό του Δία. Και δεν είναι τάχα παράξενο που και η Πηνελόπη έχει ιστίο στον αργαλειό της; Ταξιδεύει κι αυτή λοιπόν, καράβι είναι ο αργαλειός και πανί το υφαντό της. Ακόμα και μέσα στην μεγάλη αίθουσα του παλατιού υπάρχει το ιστίο. Είναι ο στύλος που στηρίζει τη στέγη και που πλάι του στέκει πάντα η Πηνελόπη όταν είναι να μιλήσει στους μνηστήρες παίρνοντας δύναμη λες και στέκεται πλάι στον άντρα της. Το κατάρτι της ζωής μας Σ αυτό το κατάρτι ας σταθούμε για λίγο . Επειδή είναι τόσο κυρίαρχο στην πλοκή, τόσο παρόν στις πιο κρίσιμες στιγμές που μόνο του σηκώνει το βάρος ακόμα και της πιο μεγάλης δυσκολίας, της πιο απύθμενης απελπισίας. Τι είδους μέγα σύμβολο να κρύβει; Τι άλλο από τα ιδανικά μας! Αυτά που πάνω τους προσδένεται η ψυχή μας ακόμα κι όταν τα πάντα κλυδωνίζονται γύρω ή όταν τα μαυλιστικά τραγούδια των Σειρήνων μας δελεάζουν με τα μάταια και τα ευτελή. Για τον Οδυσσέα το κατάρτι ήταν το σύμβολο του ιδανικού του κι αυτό ήταν ο γυρισμός στην Ιθάκη. Για την Πηνελόπη το δικό της ιστίο ήταν η πίστη της στον Οδυσσέα. Με τον βαθύ αυτό συμβολισμό του μέσα από τους αιώνες ο Όμηρος μας καλεί να αναζητήσουμε το δικό μας κατάρτι. Και μας ρωτά: ψάξε μέσα σου βαθειά και βρες :τι είναι αυτό που στηρίζει την ψυχή σου όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με τις ξαφνικές ανατροπές και τις μεγάλες δοκιμασίες της ζωής; Η απάντηση έχει τη δύναμη να μας θεραπεύσει από την αγωνία και τον μάταιο πόνο και να γίνει η πυξίδα μας για την επιστροφή στην Ιθάκη της ψυχής μας.

Γράφει η Ιουλία Πιτσούλη

Οι ασθένειες που έχουμε και οι συναισθηματικοί λόγοι που της προκαλούν

-Πρόβλημα στο λεπτό έντερο ή στην καρδιά από εγκατάλειψη, απιστία, χαμό, έλλειψη αγάπης. -Πρόβλημα στη σπλήνα ή στο στομάχι, από ανησυχία, απελπισία, αηδία, νευρικότητα. -Πρόβλημα στο πνευμόνι ή στο παχύ έντερο από κλάμα, αποθάρρυνση, απόρριψη, θλίψη, πόνο. -Πρόβλημα στο συκώτι και στη χολή από θυμό, πικρία, ενοχή, μνησικακία, πανικό, κατάθλιψη. -Πρόβλημα στα νεφρά ή στην κύστη από κατάκριση, τρόμο, φόβο. -Πρόβλημα στους αδένες και σεξουαλικά όργανα, από ταπείνωση, ζήλια, πόθο, καταπίεση. Τα μάτια είναι ο δείκτης της ετοιμότητάς μας να βλέπουμε τον κόσμο. Όταν έχουμε προβλήματα όρασης αυτό σημαίνει, ότι δεν επιθυμούμε να δούμε κάτι στους εαυτούς μας και στους γύρω μας ανθρώπους. Τα προβλήματα όρασης στα παιδιά δείχνουν με βεβαιότητα, ότι κάτι δεν πάει καλά στο σπίτι τους, και τα παιδιά αρνούνται να το δουν, οπότε υποσυνείδητα χαλούν την όρασή τους για να μη βλέπουν τα δυσάρεστα. Καταρράκτης – Δείχνει συναισθηματική και ψυχολογική θόλωση της άποψής σας για ό,τι συμβαίνει μέσα και γύρω σας. Μυωπία – Φοβάστε το μέλλον και ό,τι αυτό μπορεί να σας επιφυλάσσει. Όμως η φαντασία σας προκαλεί το φόβο, όχι η πραγματικότητα. Πρεσβυωπία – Δείχνει δυσκολία να προσαρμοστείτε με ό,τι συμβαίνει γύρω σας. Δυσκολία ακόμη και να κοιτάξετε στον καθρέφτη το σώμα σας να γερνάει. Επιπεφυκίτιδα – Δυσκολεύεστε να δείτε κάτι που σας προκαλεί θυμό και επιθυμείτε να κλείσετε τα μάτια για να μην το δείτε. Κριθαράκι – Εμφανίζονται σε άτομα συναισθηματικά, που δεν μπορούν να προσπεράσουν ό,τι βλέπουν μπροστά τους. Τους στενοχωρεί αυτό που βλέπουν και θα προτιμούσαν να βλέπουν μόνο ό,τι τους αρέσει. Προσπαθήστε να αποκτήσετε μεγαλύτερη ανοχή σε όσα βλέπετε γύρω σας. Τα αυτιά δείχνουν την ετοιμότητά μας να ερχόμαστε σε επαφή με τον γύρω κόσμο. Πόνος ή βόμβος εμφανίζεται όταν δεν θέλουμε πια ούτε να ακούμε ούτε να υπακούμε. Κάθε δυσλειτουργία των αυτιών δηλώνει κριτική άποψη σχετικά με ό,τι ακούτε, ακόμη και εσωτερικό θυμό ή επιθυμία να αποκλείσετε οτιδήποτε δεν θέλετε να ακούσετε. Μπορεί να αισθάνεστε ότι εύκολα σας δυσφημούν και έτσι ζείτε διαρκώς σε κατάσταση άμυνας. Καταλάβετε ότι αυτό που σας εκνευρίζει δεν είναι τόσο αυτά που λένε, αλλά κυρίως η ερμηνεία που δίνετε σε αυτά που λένε. Βρείτε το χρόνο να ακούτε με την καρδιά. Στα παιδιά η ωταλγία υποδηλώνει μια κατάσταση δυσάρεστη στο σπίτι, την οποία αυτά δεν θέλουν να ακούσουν, και δεν μπορούν να την εκφράσουν λόγω της απαγόρευσης από τους μεγάλους, πράγμα που επιδεινώνει την ωταλγία. Η κώφωση είναι μια μακροχρόνια άρνηση να ακούσουμε κάποιον.Αν παρατηρήσουμε ένα ζευγάρι που ο ένας έχει μειωμένη ακοή, τότε θα δούμε πως ο άλλος μιλάει συχνά πάρα πολύ, φλυαρεί σχεδόν ακατάπαυστα. Ο σβέρκος αντιπροσωπεύει την ικανότητά μας στην διαλλακτική σκέψη, στην αποδοχή μιας άλλης γνώμης, την κατανόηση των απόψεων πολλών ανθρώπων. Κατά κανόνα οι παθήσεις του λαιμού προέρχονται από την δογματική πεισματική άρνηση να δει κανείς με νέο τρόπο τα πράγματα της ζωής. Σημαίνει ισχυρογνωμοσύνη πάνω στη δική μας σκέψη. Ο λάρυγγας αντιπροσωπεύει την ικανότητά μας να υπερασπίζουμε τα συμφέροντά μας και τις γνώμες μας,την προσωπικότητά μας.Ο λάρυγγας αρρωσταίνει, όταν εμείς θεωρούμε,ότι δεν δικαιούμαστε και δεν είμαστε σε θέση να υπερασπίσουμε τους εαυτούς μας. Πέραν τούτου, ο λάρυγγας είναι η έδρα της ενέργειας της δημιουργίας. Όταν η δημιουργική ενέργεια δεν βρίσκει διέξοδο, ο λάρυγγας αρρωσταίνει. Ο ερεθισμένος λαιμός δηλώνει πάντα οργή. Λαρυγγίτιδα -Αποτελεί μήνυμα του σώματος ότι φοβάστε να επικοινωνήσετε προφορικά.Θέλετε να πείτε κάτι,φοβάστε όμως ότι δεν θα εισακουστείτε ή ότι θα δυσαρεστήσετε κάποιον. Δεχτείτε το γεγονός ότι δεν θα συμφωνήσουν όλοι ή ακόμη δεν θα ικανοποιηθούν με όλα όσα έχετε να πείτε. Αναγνωρίστε το δικαίωμά σας στην ελευθερία του λόγου και αμέσως θα το αναγνωρίσουν και οι άλλοι. Λαιμός -Σφίξιμο στο λαιμό σημαίνει ότι ίσως αισθάνεστε περιορισμένοι, υπό πίεση ή ότι σας έχουν αρπάξει από το λαιμό για να πείτε ή να κάνετε κάτι. Πόνος κατά την κατάποση δείχνει τον τρόπο που διαλέγει το σώμα να σας ρωτήσει ξεκάθαρα “ποιο πρόσωπο ή κατάσταση δεν μπορείτε να καταπιείτε; Ίσως δεν μπορείτε να καταπιείτε την στάση ενός συγκεκριμένου προσώπου ή την έκβαση μιας κατάστασης. Το στήθος αντιπροσωπεύει την αρχή της μητρότητας.Όταν έχετε προβλήματα με το στήθος, σημαίνει συνήθως πως υπερπροστατεύετε ένα πρόσωπο/γεγονός/εμπειρία.Ένα μέρος από τη διαδικασία της μητρικής φροντίδας είναι να επιτρέπουμε στο παιδί να μεγαλώσει,να απογαλακτιστεί. Χρειάζεται να ξέρουμε πότε θα το αφήσουμε από τα χέρια μας, πότε θα το προτρέψουμε να πάρει τα ηνία της ζωής του και θα του επιτρέψουμε να ζήσει όπως θέλει. Η υπερπροστασία δεν αφήνει τα παιδιά να χειρίζονται μόνα τους τις εμπειρίες τους. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να αρνηθεί και δώστε βοήθεια από αγάπη, όχι αίσθημα υποχρέωσης. Οι παθήσεις του στήθους επίσης μπορεί να έχουν σχέση με τον κρυφό θυμό συνήθως των γυναικών για τους άνδρες. Η πλάτη αντιπροσωπεύει την αίσθηση της στήριξης. Προβλήματα με την πλάτη αρχίζουν, όταν νιώθει κανείς,ότι του λείπει η στήριξη. Οι πόνοι του άνω τμήματος της πλάτης σχετίζονται με την ανεπάρκεια της αισθηματικής στήριξης από τους άλλους (σύζυγος, φίλος, αφεντικό). Το μεσαίο τμήμα της πλάτης σχετίζεται με το αίσθημα της ενοχής και τους φόβους του παρελθόντος, φόβους των οικονομικών προβλημάτων. Ο πόνος στον ώμο υποδηλώνει ότι κρατάτε το βάρος του κόσμου στους ώμους σας. Έχετε υπερφορτώσει τον εαυτό σας χωρίς λόγο. Αναλαμβάνετε ακόμη και βάρη που δεν είναι δικά σας. Επιτρέψτε στους άλλους να ζουν τη δική τους ζωή, με τα δικά τους λάθη, και ελευθερώστε τον εαυτό σας. Κύφωση -Αν υποφέρετε από κύφωση ίσως αισθάνεστε πως έχετε τον κόσμο στους ώμους σας και ότι όλοι είναι πάνω στην πλάτη σας. Λόρδωση -Προτιμάτε να τα κάνετε συνήθως όλα μόνοι σας και είναι πολύ δύσκολο για σας να δεχτείτε βοήθεια. Το σώμα σας λέει ότι πρέπει να δέχεστε πράγματα με ευγνωμοσύνη και απλώς να λέτε ευχαριστώ για ανταπόδοση. Τα χέρια αντιπροσωπεύουν τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη ζωή μας, τις ευθύνες μας και τα ταλέντα μας. Πόνοι εκφράζουν πιθανόν αντίδραση του εαυτού επειδή δεν εκφράζουμε όλο το δυναμικό μας. Το κάθε δάχτυλο έχει τη σημασία του. Ο αντίχειρας αντιπροσωπεύει τις νοητικές ικανότητες. Ο δείκτης τον φόβο και τον εγωισμό. Ο μέσος την οργή και τη σεξουαλικότητα. Ο τέταρτος ταυτόχρονα την συμφωνία και την πίκρα. Ο πέμπτος τις οικογενειακές σχέσεις και τις απαιτήσεις. Τα πόδια έχουν σχέση με το πού βαδίζουμε στο μονοπάτι της ζωής μας. Με την ικανότητα να προχωρεί κανείς στην ζωή. Τα πόδια μάς οδηγούν μπροστά στη ζωή. Τα προβλήματα που παρουσιάζονται σ’αυτά, τις πιο πολλές φορές προέρχονται από το φόβο που νιώθουμε να προχωρήσουμε μπροστά ή να πάρουμε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση ή στόχο. Όταν δεν θέλουμε να κάνουμε κάτι, συχνά προκαλούμε μικρά προβλήματα στα πόδια μας. Μια αντίρρηση που προβάλει ο ευατός για την κατεύθυνση που έχουμε πάρει. Μπορούμε να επιβραδύνουμε λίγο το ρυθμό μας και να χαρούμε ορισμένα πράγματα περισσότερο. Τα γόνατα προσδιορίζουν την ευελιξία του κάθε ατόμου. Εκφράζουν την περηφάνια,το εγώ, την ισχυρογνωμοσύνη. Την επόμενη φορά που θα έχεις προβλήματα με τα γόνατά σου, ρώτησε τον εαυτό σου πού ήσουν αδιάλλακτος. Πόνοι στα γόνατα εμφανίζονται όταν κάτι μέσα μας νιώθει να έχει γονατίσει από τις πιέσεις της ζωής και δεν θέλει πια να υποτάσσεται, να χαμηλώνει τον εαυτό του προς χάριν των άλλων ή μιας κατάστασης. Απελευθέρωσε την ισχυρογνωμοσύνη σου. Η ζωή είναι μια αδιάκοπη ροή, μια συνεχής κίνηση. Για να νιώθεις άνετα, χρειάζεται να είσαι ευέλικτος. Δεν είναι ανάγκη να φοβάσαι μήπως χάσεις τον έλεγχο ακολουθώντας τις ιδέες των άλλων ή αποδεχόμενοι νέες ιδέες. Επιτρέψτε στον εαυτό σας την ευελιξία να δει τα πράγματα από άλλη οπτική γωνία. Πέλματα -Είστε αναποφάσιστοι ποιο δρόμο να διαλέξετε. Ίσως σας συμβαίνει να αισθάνεστε πως είστε καρφωμένοι σε ένα μέρος ή δεν μπορείτε να ξεκολλήσετε τα πόδια σας. Λαμβάνετε μήνυμα από το σώμα σας ότι πρέπει να αφεθείτε και να κινηθείτε ευδιάθετα μπροστά. Φτέρνα -Ο πόνος στη φτέρνα δείχνει ότι επιθυμείτε να κινηθείτε προς την κατεύθυνση των στόχων σας,αλλά διστάζετε επειδή δεν αισθάνεστε να σας στηρίζουν επαρκώς οι άλλοι.Προτιμάτε να έχετε πρώτα τη συναίνεση των άλλων. Αισθάνεστε ακόμα και ένοχοι όταν ενεργείτε χωρίς την έγκριση των άλλων.Να ξέρετε όμως πως είναι αδύνατον να συμφωνούν όλοι.Αν όλοι είχαμε την ίδια γνώμη για όλα,η ζωή δεν θα ήταν καθόλου ενδιαφέρουσα. Η καρδιά αντιπροσωπεύει την αγάπη, ενώ το αίμα τη χαρά. Όποιος αρνείται στον εαυτό του την αγάπη και τη χαρά, η καρδιά του σφίγγει. Ως αποτέλεσμα το αίμα ρέει πιο αργά, πράγμα του οδηγεί στις αναιμίες, την στηθάγχη και το έμφραγμα. Έμφραγμα -Το αίμα αντιπροσωπεύει τη χαρά της ζωής και η παρεμπόδιση της ροής του,αποτελεί συσώρευση συναισθημάτων που εμποδίζουν τη χαρά στη ζωή σας. Καρδιακές δυσλειτουργίες – Αν έχετε προβλήματα στην καρδιά, διακατέχεστε πιθανόν από την τάση να τα παίρνετε όλα κατάκαρδα ή πολύ στα σοβαρά. Προβλήματα καρδιάς έχουν να κάνουν με ερωτικές απογοητεύσεις, άρνηση συγχώρεσης, συναισθηματική εξάρτηση ή αποξένωση και “κλείσιμο της καρδιάς”. Πνευμονικές παθήσεις – Οι πνεύμονες σχετίζονται με την στάση μας προς την ζωή, οι πνευμονοπάθειες έχουν σχέση με τον φόβο της ζωής γενικά ή με τον φόβο να ζεις ολοκληρωμένη ζωή, της απαισιόδοξης, αρνητικής στάσης προς την ζωή. Είναι οι ρυθμιστές του αέρα, συνδέονται άμεσα με την επιθυμία για ζωή και την ποιότητά της. Πιθανόν αισθάνεστε καταπιεσμένοι με ένα αίσθημα ασφυξίας που σας προκαλεί κάποιο πρόσωπο ή κατάσταση. Το σώμα σας λέει να πάρετε μια βαθιά ανάσα ζωής. Το στομάχι είναι ο δείκτης της ικανότητάς μας στην χώνεψη των νέων ιδεών και εμπειριών.Τα προβλήματα με το στομάχι κατά κανόνα σχετίζονται με την ανικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Όταν έχουμε ενοχλήσεις ας αναρωτηθούμε “Ποιον δεν μπορούμε να χωνέψουμε; Ποιος μας κάθεται στο στομάχι; Τι φοβόμαστε;” Έτσι λοιπόν τα στομαχικά προβλήματα αποτελούν εκδηλώσεις αποτυχίας ή άρνησης σας να χωνέψετε ένα άτομο ή μια κατάσταση την οποία φοβάστε ή δεν μπορείτε να αντέξετε. Πρωκτός -Κάθε όργανο του σώματός μας είναι μια υπέροχη έκφραση της ζωής και έχει τη δική του συγκεκριμένη λειτουργία. Χωρίς τον πρωκτό δεν θα μπορούσαμε να αποβάλλουμε αυτά που το σώμα μας δε χρειάζεται πια και θα πεθαίναμε πολύ γρήγορα. Το παχύ έντερο σχετίζεται με την ικανότητα να απελευθερώνεσαι από κάτι, που δεν έχεις πια ανάγκη.Προβλήματα του παχέως εντέρου σχετίζονται με τους φόβους απαλλαγής από τον παλιό τρόπο σκέψης,με το φόβο να χάσεις κάτι ή να μην αποκτήσεις κάτι. Διάρροια -Σε φυσικό επίπεδο το σώμα αποβάλλει μη αφομοιωμένα θρεπτικά συστατικά. Έτσι αποβάλλετε κάτι που σας προκαλεί συναισθηματική δυσφορία. Δυσκοιλιότητα -Η κύρια λειτουργία του εντέρου είναι να αποβάλλει οτιδήποτε άχρηστο στο σώμα.Η άριστη ψυχικοσωματική υγεία βασίζεται στην απελευθέρωση παλιών αντιλήψεων που υπάρχουν. Επίσης μπορεί να παρουσιαστεί όταν αισθάνεστε ότι πιέζεστε να αποχωριστείτε κάτι υλικής φύσεως. Το σώμα σας στέλνει ηχηρό μήνυμα ότι είναι καιρός να ξεχάσετε. Σκουριασμένες ιδέες και παλιές αντιλήψεις θα συσσωρευτούν και σταδιακά θα σας δηλητηριάσουν, γι’αυτό αποτινάξετε τα παλιά και υποδεχτείτε τα καινούργια. Το υπερβολικό βάρος αντιπροσωπεύει την ανάγκη για προστασία. Η αγάπη για τον εαυτό μας και η δίαιτα στις αρνητικές σκέψεις, είναι η καλύτερη δίαιτα.Έχετε ανυψώσει ένα ψυχολογικό τείχος γύρω σας, ένα φράγμα πάχους, για να σας προφυλάσσει από τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες των άλλων. Όταν είμαστε οργισμένοι με τον εαυτό μας, όταν νιώθουμε κάποιες ενοχές, όταν αισθανόμαστε την ανάγκη να επιβάλουμε κάποια τιμωρία, τότε ένα ατύχημα είναι μια θαυμάσια λύση. Ένα ατύχημα προκαλεί πάντα την προσοχή και την συμπάθεια των άλλων προς εμάς. Σπεύδουν να μας περιποιηθούν και να μας φροντίσουν. Ο πόνος κάθε είδους είναι μια ένδειξη ενοχής. Η ενοχή αποζητά την τιμωρία & η τιμωρία φέρνει πόνο. Όταν δεν αισθανόμαστε άνετα επειδή γεννηθήκαμε άντρες ή γυναίκες,όταν απορρίπτουμε τη σεξουαλικότητά μας, όταν περιφρονούμε το σώμα μας και το θεωρούμε βρώμικο και αμαρτωλό, τότε συχνά έχουμε προβλήματα στα γεννητικά μας όργανα. Οι διαταραχές της ουροδόχου κύστεως σχετίζονται με τον θυμό με τον εαυτόν σου. Οι κολπίτιδες των γυναικών με τον θυμό με τον σεξουαλικό σύντροφο. Οι προστατίτιδες με τη μειωμένη αυτοεκτίμηση των ανδρών και με τον φόβο να φανούν ανεπαρκείς σεξουαλικά στα μάτια των γυναικών. Η σεξουαλική ανικανότητα και ψυχρότητα οφείλεται στο φόβο, το θυμό και το φθόνο για τον/την σεξουαλικό σύντροφο και στην αντίληψη, ότι το σεξ είναι αμαρτία. Έχετε αλλάξει την άποψή σας για τη σύντροφό σας ή για τη σχέση. Μπορεί να τη βλέπετε περισσότερο σαν μητρική φιγούρα ή φίλη. Τα αφροδίσια νοσήματα είναι σχεδόν πάντα δημιουργήματα των σεξουαλικών ενοχών. Προέρχονται από μια συχνά υποσυνείδητη αίσθηση ότι δεν είναι σωστό να εκφραζόμαστε σεξουαλικά.Ένας φορέας αφροδίσιου νοσήματος μπορεί να συνευρεθεί με πολλούς ερωτικούς συντρόφους, αλλά θα μεταδώσει την ασθένεια μόνο σε εκείνους που έχουν αδύναμο νοητικό και σωματικό ανοσοποιητικό σύστημα. Aids– συνδέεται άμεσα με την αγάπη προς τον εαυτό μας. Συμβαίνει όταν είμαστε ανίκανοι να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και ειδικότερα όταν δεν είμαστε ικανοί να αποδεχτούμε το φύλο μας. Πρόκειται για ασθένεια που μεταδίδεται σε εκείνους οι οποίοι δεν είναι σε θέση να αγαπήσουν τον εαυτό τους και αποζημιώνονται επιζητώντας την ψευδαίσθηση της αγάπης και της αποδοχής σε σεξουαλικό επίπεδο,για να αισθανθούν ότι τους αγαπούν.Το σώμα λέει πως είναι επιτακτική ανάγκη να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας ακριβώς έτσι όπως είναι. Αγοραφοβία -Οι αγοραφοβικοί βιώνουν τόσο υπερβολικά έντονο φόβο ώστε αποφεύγουν καταστάσεις όπου αισθάνονται ότι δεν μπορούν να δραπετεύσουν εύκολα.Έτσι επιδιώκουν να κυκλοφορούν μαζί με κάποιον που εμπιστεύονται (ένα ασφαλές πρόσωπο) ή να γνωρίζουν ένα ασφαλές μέρος εκεί κοντά όπου μπορούν να καταφύγουν. Υπήρξαν άτομα υπερβολικά ευαίσθητα ως παιδιά και γι’αυτό επιρρεπείς στα συναισθήματα των άλλων. Ακόμα και σήμερα όταν βρεθούν σε δημόσιο χώρο έχουν την τάση να φορτώνονται τα συναισθήματα των άλλων και να πνίγονται. Πρέπει να κατανοήσουν ότι αυτά τα συναισθήματα ούτε ανήκουν στους ίδιους,ούτε είναι υπεύθυνοι για τους άλλους. Αιματολογικά προβλήματα– Το αίμα αντιπροσωπεύει τη δύναμη της ζωής & της χαράς. Όπως το αίμα θρέφει το σώμα μας έτσι κι εμείς πρέπει να θρέφουμε την ψυχή μας.Είναι καλό να ασχολούμαστε περισσότερο με δραστηριότητες που μας ευχαριστούν παρά να δαπανούμε ενέργεια σε πράγματα που αποστραγγίζουν τη ζωτικότητά μας. Ακμή -Είναι ένας τρόπος να κρατάμε σε απόσταση τον εαυτό μας από τους άλλους ώστε να μην μας βλέπουν από πολύ κοντά. Επηρεάζονται περισσότερο όσοι έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η ακμή που επιμένει στην ενήλικη περίοδο δείχνει την ανάγκη αλλαγής του τρόπου με τον οποίο βλέπετε τον εαυτό σας. Αλλεργίες -Ίσως αισθάνεστε έντονη αποστροφή για κάποιον ή έχετε δυσκολία να προσαρμοστείτε με κάποιο πρόσωπο/κατάσταση.Μπορεί μάλιστα να επιζητάτε έγκριση από κάποιο πρόσωπο προς το οποίο αισθάνεστε βαθύτερα εχθρότητα. Αντί να πιστεύετε πως η αλλεργία προέρχεται από εξωτερικούς παράγοντες,σκεφτείτε τι σας συνέβη τις προηγούμενες εικοσιτέσσερις ώρες πριν από την αλλεργική σας αντίδραση. Ο εντοπισμός του προσώπου που δεν ανέχεστε θα πρέπει να αποτελεί το πρώτο σας μέλημα. Εφόσον δεν μπορείτε να αλλάξετε τους άλλους,η μόνη σας επιλογή είναι να τους αποδεχτείτε όπως είναι. Αλτσχάϊμερ -Χρησιμεύει για να δραπετεύουμε από την πραγματικότητα του παρόντος. Συχνά προσβάλλονται από αυτήν χαρακτήρες που φροντίζουν για όλα. Νιώθουν ότι δεν φροντίστηκαν οι ίδιοι όπως θα επιθυμούσαν. Σήμερα,αυτή η ασθένεια τούς ελευθερώνει από ευθύνες και τους βοηθά να ελέγχουν τους άλλους. Πρέπει να καταλάβετε ότι μπορείτε να είστε αποδεκτοί και αγαπητοί ακόμη και όταν δεν φροντίζετε τους πάντες και δεν θυμάστε την κάθε λεπτομέρεια. Αμυγδαλίτιδα -Δείχνει θυμό ή απογοήτευση από μια κατάσταση την οποία δεν μπορείτε να “καταπιείτε”. Προσδιορίστε τι ή ποιον δεν μπορείτε να αποδεχθείτε. Η ανορεξία και η βουλιμία είναι ακραίες μορφές μίσους εναντίον του εαυτού μας. Η τροφή είναι το σύμβολο της ανατροφής μας από τη μάνα γη. Οι ανορεκτικοί απορρίπτοντας λοιπόν την τροφή, απορρίπτουν και τη μητέρα τους, το πρωταρχικό γυναικείο πρότυπο ή την δική τους γυναικεία πλευρά. Πρέπει να αγκαλιάσετε την θηλυκότητά σας και να κατανοήσετε ότι η μητέρα σας έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για την ανατροφή σας, σύμφωνα με τις ικανότητές της και τις γνώσεις που διέθετε την εποχή. Σεβαστείτε την και αποδεχτείτε την ως ένα άλλο ανθρώπινο ον με τους φόβους και τα όριά της όπως όλοι μας. Το άσθμα προκαλείται από την υπερβολική, την αποπνικτική αγάπη. Στην περίπτωση αυτή έχουμε την αίσθηση πως δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε. Αϋπνία -Τα άτομα που υποφέρουν από αϋπνία είναι συναισθηματικά και αγχώδη.Η έλλειψη ύπνου πιθανόν να αντιπροσωπεύει κάποια έλλειψη ηρεμίας στη ζωή σας. Προσπαθείτε να μείνετε ξύπνιοι,ώστε να λύσετε όλα τα θέματα που σας απασχολούν. Αφυδάτωση -Το νερό σχετίζεται με τα συναισθήματά μας. Η αφυδάτωση σημαίνει πως έχουμε αποκοπεί απο το να αισθανόμαστε οτιδήποτε,και πιο συγκεκριμένα να αισθανόμαστε καλά με εμάς τους ίδιους. Βήχας -Κάτω από τον βήχα κρύβονται λόγια,γνώμες,διαμαρτυρίες,βρισιές ή δηλώσεις που δεν τολμήσαμε να ξεστομίσουμε,και προτιμήσαμε να τις καταπιούμε.Επίσης τα φλέματα,υποδηλώνουν την καταπιεσμένη ανάγκη μας να “φτύσουμε” ορισμένες καταστάσεις ή πρόσωπα.Συχνά ο βήχας είναι εκδήλωση αγανάκτησης ή άγχους όταν το άτομο νιώθει ότι έχει καταπιεί πολλά για πολύ καιρό και έχει πια φτάσει σε ένα σημείο που πνίγεται. Γλώσσα -Αν σας έχει γίνει συνήθεια να δαγκώνετε τη γλώσσας σας ή έχετε συλλάβει τον εαυτό σας να το κάνει περιστασιακά,σκεφτείτε μήπως αισθάνεστε ενοχές για κάτι που μόλις είπατε ή είστε έτοιμοι να πείτε. Δάκρυα -Η ανεπαρκής έκκριση δακρύων αποτελεί ένδειξη ότι προσπαθείτε να κρύψετε την ευαισθησία σας.Φοβάστε μήπως σας θεωρήσουν αδύναμο άτομο. Δερματολογικά προβλήματα -Το δέρμα συνδέεται άμεσα με την εικόνα του εαυτού μας για την αντανάκλαση στον εξωτερικό κόσμο.Τα προβλήματα του δέρματος είναι εκδηλώσεις υποτίμησης του εαυτού. Δίνετε μεγάλη σημασία στο πώς σας βλέπουν οι άλλοι και τι γνώμη έχουν για εσάς. Το σώμα σας στέλνει μήνυμα να είστε πιο φιλικοί με τον εαυτό σας και να τον αποδέχεστε περισσότερο. Μπορεί επίσης να είναι μια δικαιολογία του σώματος για να αποφύγετε να αναπτύξετε επαφή με άλλους. Αν έχετε λεπτό δέρμα είστε ευαίσθητοι και εύθικτοι. Ξηροδερμία -Είστε απρόθυμοι να δείξετε την ευαισθησία ή λεπτότητά σας. Σκληροδερμία -Σας αρέσει να δίνετε την εντύπωση πως είστε σκληρός άνθρωπος, αλλά το ήρεμο και ευγενικό τμήμα του εαυτό σας επιθυμεί να εκφραστεί. Δηλητηρίαση -Το σώμα σας δηλώνει ότι επηρεάζεστε τόσο πολύ από εξωτερικούς παράγοντες ώστε στην πραγματικότητα αισθάνεστε να σας δηλητηριάζει κάποιο πρόσωπο ή κατάσταση.Όταν το σώμα σας παράγει τοξίνες,όλες τους είναι αντανάκλαση των τοξικών σας σκέψεων.Το σώμα σας προειδοποιεί ότι αυτές οι σκέψεις δεν συμβάλλουν στην ικανοποίηση των αναγκών σας.Αντιληφθείτε ότι πάνω στη γη κανένας δεν έχει τη δύναμη να δηλητηριάσει τη ζωή σας, παρά μόνο εσείς. Δυσμορφίες -Δυσμορφία από τη γέννηση συμβαίνει προκειμένου να διδάξει άνευ όρων αγάπη τόσο στο άτομο που τη φέρει όσο και σε αυτούς που το περιβάλλουν. Μας διδάσκει να κοιτάζουμε βαθύτερα από την επιφάνεια και να γνωρίζουμε το θαυμάσιο άτομο εσωτερικά. Έρπης στα χείλη σχετίζεται με αίσθημα αηδίας ή ανομολόγητου καταπιεσμένου πόθου. Χρειάζεται να αποδεχόμαστε και να αναγνωρίζουμε όλα τα συναισθήματα και τις επιθυμίες που μας προκαλούν αποστροφή. Εμετός -Πιθανόν απορρίπτετε κάτι που μόλις είδατε ή ακούσατε. Επιληψία -Οι επιληπτικοί είναι άτομα που κριτικάρουν αυστηρά τον εαυτό τους και στρέφουν εναντίον τους βίαια συναισθήματα,τιμωρώντας τον για το παραμικρό λάθος. Ψάχνουν την αγάπη από τους άλλους, αφού δεν μπορούν οι ίδιοι να τη δώσουν στον εαυτό τους. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να είναι γήινος, με όλα τα ανθρώπινα λάθη και τις αδυναμίες, χωρίς να έχετε την ενοχή ή το φόβο ότι δεν θα αγαπηθείτε. Εφιαλτικά όνειρα -Τα όνειρα αποτελούν συνέχεια της κατάστασης της συνείδησης που βιώνουμε όταν είμαστε ξύπνιοι. Οι φόβοι που δεν θέλετε να αντιμετωπίσετε και καταπιέζετε μέσα σας,κατά τη διάρκεια του ύπνου βρίσκουν ελεύθερο πεδίο. Τα όνειρα, σάς φέρνουν σε επαφή με ζητήματα που πρέπει να ασχοληθείτε. Προσέξτε τα μηνύματα που σας παρουσιάζονται.Ευχαριστείτε το υποσυνείδητό σας που δείχνει τους φόβους σας, ώστε να αναπτύξετε δύναμη και θάρρος να τους αντιμετωπίσετε στη ζωή σας. Ηπατικές δυσλειτουργίες -Το συκώτι είναι ένα απο τα κυριότερα όργανα φιλτραρίσματος και αποτοξίνωσης του οργανισμού.Αντιπροσωπεύει την πύλη συγκρατημένου θυμού.Μέσα σας αισθάνεστε λύπη και πικρία.Το συκώτι στέλνει ένα αυστηρό μήνυμα ότι είναι καιρός να χωνέψετε όσα συμβαίνουν γύρω σας.Μη βγάζετε βιαστικά συμπεράσματα. Ίλιγγος -Δείχνει ότι βλέπετε κάποια απώλεια στην ψυχική σας ισορροπία.Αισθάνεστε ότι χάσατε το πάτημα ή το κράτημά σας σε αυτό που θεωρούαστε ισορροπημένη ζωή. Ιός -Εφόσον επιτρέψατε μια εισβολή τέτοιου είδους,αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει ρήγμα ή άνοιγμα στο συναισθηματικό ή νοητικό σας σώμα.Αυτά τα ανοίγματα συμβαίνουν όταν έχετε επιτρέψει να σας μολύνουν η πικρία ή ο θυμός. Ο καρκίνος προκαλείται από βαθιά μνησικακία. Καταλήγουμε στο σημείο να κατηγορούμε τους αλλους για όλα μας τα προβλήματα. Οι άνθρωποι που έχουν καρκίνο ασκούν επίσης μεγάλη αυτοκριτική. Αν μάθουμε να αγαπάμε και να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας, τότε θα έχουμε το κλειδί για τη θεραπεία του καρκίνου. Όταν ο καρκίνος κάνει μετάσταση ή όταν κάποια άλλη αρρώστια επανέρχεται, δεν σημαίνει ότι οι γιατροί δεν έχουν κάνει καλά τη δουλειά τους, αλλά ότι ο ασθενής δεν έκανε τις απαιτούμενες νοητικές αλλαγές. Τα πιο γνωστά συναισθηματικά τραύματα που εκδηλώνονται ως σοβαρές σωματικές ασθένειες, είναι η απόρριψη, η εγκατάλειψη, η ταπείνωση, η προδοσία και η αδικία. Μπορεί να καταπιέζετε μέσα σας αισθήματα πικρίας και θυμού. Δεν τα έχετε αντιληφθεί και ούτε έχετε ασχοληθεί πώς να απελευθερωθείτε από αυτά. Μόλις αυτή η συσώρευξη φτάσει στα όρια της έκρηξης,ο καρκίνος εκδηλώνεται.Η συγχώρεση είναι ο μεγάλος γιατρός.Είστε άνθρωπος. Συγχωρήστε τον εαυτό σας για αυτά που ένιωσε καθώς και τα πρόσωπα που σχετίζονται με την κατάσταση. Ο Γερμανός γιατρός Ryke Geerd Hamer υποστηρίζει ότι καρκίνο παθαίνουμε όταν έχουμε μεγάλη εσωτερική σύγκρουση, όταν η ζωή μας είναι ενάντια στο σκοπό της ψυχής,όταν πάμε εντελώς ενάντια στα συναισθήματά μας. Γεννήθηκε το 1935, υπήρξε καρκινολόγος και ραδιολόγος σε γερμανική κλινική. Ο ίδιος ήταν πάντοτε σε άριστη υγεία, όμως βρέθηκε το 1978 µε καρκίνο των όρχεων, λίγους µήνες µετά τον θάνατο του µοναχογιού του από αδέσποτη σφαίρα. Υποψιαζόµενος την άµεση σχέση της ασθένειας του µε το προσωπικό του δράµα, συνοµίλησε συστηµατικά µε τους ασθενείς την ίδιας ασθένειας και ανακάλυψε πως όλοι,χωρίς εξαίρεση, ζούσαν το ίδιο δράµα πρόσφατης απώλειας ενός παιδιού. Η επόµενη του σκέψη ήταν πως και άλλοι τύποι καρκίνων θα έπρεπε να οφείλονται σε έντονα ψυχικά δράµατα. Χάρις στην λεπτομερή παρατήρηση, ο Χάμερ ανακάλυψε τους θεμελιώδεις νόμους που εξηγούν το μηχανισμό της εμφάνισης όλων των καρκίνων και όλων των ασθενειών. Όπως λέει, η ασθένεια είναι η τέλεια λύση που βρίσκει ο εγκέφαλος -αυτή είναι η νέα ιατρική. Στην περίπτωση αυτού του γιατρού, μπορούμε πραγματικά να μιλήσουμε για νόμους, αφού οι επαληθεύσεις που έγιναν από τον ίδιο και από άλλους ερευνητές και θεραπευτές έδειξαν ότι όλοι (οι νόμοι) ισχύουν στις 100% των περιπτώσεων,πράγμα το οποίο δεν είχε ποτέ συμβεί έως τότε στην ιστορία της ιατρικής. Ο ατσαλένιος νόμος του καρκίνου που διατυπώθηκε από τον Χάμερ είναι ο εξής: Όλοι οι καρκίνοι προκαλούνται και ενεργοποιούνται από έντονες και βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις που τις βιώνουμε χωρίς να τις εκφράζουμε. Η φύση της εσωτερικής σύγκρουσης καθορίζει την περιοχή του εγκεφάλου που θα πληγεί και το όργανο στο οποίο θα εντοπισθεί η ασθένεια. Παρατήρησε λοιπόν ότι οι ασθενείς που είχαν καρκίνο των οστών, για παράδειγμα, είχαν όλοι βιώσει κάποιο σοκ, κάποιο στρες, κάποια έντονη και βίαιη (αιφνίδια) εσωτερική σύγκρουση κατά την οποία αισθάνθηκαν υποτιμημένοι. Επίσης, παρατήρησε ότι σε όλους τους ασθενείς που είχαν προσβληθεί από τον ίδιο καρκίνο, είχε εμφανισθεί ένα σημάδι στην ίδια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου τους. Ο καρκίνος των οστών αντιστοιχεί στην εσωτερική σύγκρουση της υποτίμησης. Ο καρκίνος των πνευμόνων στον έντονο φόβο του θανάτου. Ο καρκίνος του αριστερού στήθους σε μια γυναίκα δεξιόχειρα, στη έντονη εσωτερική σύγκρουση σε σχέση με ένα παιδί (πραγματικό, εικονικό, φανταστικό ή συμβολικό). Ο καρκίνος του δεξιού στήθους σε μια δεξιόχειρα γυναίκα αντιστοιχεί σε εσωτερική σύγκρουση γενικά με τον σύντροφο (σε μια γυναίκα αριστερόχειρα, οι αντιστοιχίες αντιστρέφονται). Ο καρκίνος του προστάτη αντιστοιχεί στη σεξουαλική εσωτερική σύγκρουση (πραγματική ή συμβολική) σε σχέση με τα παιδιά ή τους απογόνους (ή την ικανότητα δημιουργίας). Και ούτω καθεξής, για όλους τους καρκίνους. Αυτό που είναι εντυπωσιακό σε αυτήν την ανακάλυψη, είναι ότι ο μηχανισμός:«σύγκρουση – εγκέφαλος–όργανο» λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Όσο δηλαδή, η εσωτερική σύγκρουση είναι ενεργή, η περιοχή του εγκεφάλου που δραστηριοποιείται δίνει διαταγή στη βιολογική διαδικασία να παραγάγει καρκινικά κύτταρα στο όργανο που διαλέχτηκε για να εκφράσει την ανισορροπία. Έτσι, σύμφωνα με τον Χάμερ, βάσει επαληθεύσεων που έγιναν στο εργαστήριο, αυτό που αποκαλούμε καρκινικό κύτταρο έχει τις ίδιες λειτουργίες με ένα κανονικό κύτταρο, αλλά με πολλαπλάσιες επιδόσεις. Ένα καρκινικό κύτταρο στομαχιού χωνεύει πολύ πιο γρήγορα και δυνατά από ένα κανονικό κύτταρο. Ένα καρκινικό κύτταρο παγκρέατος παράγει πολύ περισσότερη ινσουλίνη, ένα καρκινικό κύτταρο του στήθους παράγει πολύ περισσότερο γάλα, ένα καρκινικό κύτταρο πνεύμονα έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα ανταλλαγής οξυγόνου αίματος, ένα καρκινικό κύτταρο νεφρού φιλτράρει σαφώς περισσότερο κ.λπ. Όταν όμως το άτομο λύσει την εσωτερική του σύγκρουση (με οποιονδήποτε τρόπο και αν το κάνει αυτό) και βάλει τέλος στο έντονο στρες του, η ίδια περιοχή του εγκεφάλου αντιστρέφει το πρόγραμμα και δίνει αμέσως διαταγή στη βιολογική διαδικασία, να σταματήσει την παραγωγή καρκινικών κυττάρων,να καταστρέψει τον όγκο που έχει δημιουργηθεί στο όργανο και να επαναφέρει τη σωστή λειτουργία,με αποτέλεσμα ο ασθενής να οδηγείται σύντομα σε θεαματικές αυτο-ιάσεις. Κατά τη διάρκεια μιας από τις αναρίθμητες δίκες εναντίον του γιατρού Χάμερ στις οποίες ενάγων ήταν ο ιατρικός σύλλογος, ο δικηγόρος του Χάμερ είχε ζητήσει από το δικαστήριο να συγκρίνει το ποσοστό, σε εθνική κλίμακα, όσων επέζησαν από καρκίνο, με το ποσοστό όσων επέζησαν από καρκίνο ανάμεσα στους ασθενείς του πελάτη του (λαμβάνοντας υπόψη ότι μερικοί από αυτούς είχαν απευθυνθεί σ’ αυτόν, μερικές φορές στο τελευταίο τους στάδιο). Αυτή η σύγκριση παρουσίασε: 95% επιβίωση για περισσότερα από 5 χρόνια για τον Χάμερ,έναντι 30% μέσο όρο, σε εθνική κλίμακα στη Γερμανία. Κεφάλι– Συχνά αντί να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο,το νιώθουμε απλώς να πονάει από έναν ισχυρό πονοκέφαλο. Είναι ο τρόπος που το σώμα μας στέλνει μήνυμα ότι έχουμε φορτωθεί με πολλές σκοτούρες ή ότι έχουμε υπερφορτώσει τα κυκλώματα με κάτι που μας ζητάει πολλή ενέργεια και σκέψη, οπότε χρειάζεται να αφήσουμε τα πράγματα να κρυώσουν λίγο πριν πάρουμε αποφάσεις. Αν αισθάνεστε ότι το κεφάλι σας κοντεύει να σπάσει,το μήνυμα του σώματος είναι να πάψετε να συγκεντρώνετε τόσα πολλά μέσα σας. Απαλλαγείτε από την υπερβολική νοητική δραστηριότητα και σταματήστε να επιδιώκετε να καταλάβετε και να εξηγήσετε με το μυαλό τα πάντα. Κρυολόγημα– Αν κάποια στιγμή θέλατε έντονα να κλάψετε και συγκρατήσατε τα δάκρυά σας, είναι πιθανό μερικές μέρες αργότερα αυτή η εσωτερική κατάσταση να βρήκε διέξοδο σε ένα κρυολόγημα όπου τα μάτια δάκρυζαν και η μύτη έτρεχε σαν βρύση, όπως θα ήθελαν να τρέχουν τα δάκρυα αν είχατε επιτρέψει στη λύπη σας να εκφραστεί. Λιποθυμία– Είναι ένας είδος φυγής στην εμφάνιση μιας κατάστασης που συνεχίζεται και σας έχει προκαλέσει αίσθημα απογοήτευσης και εξουθένωσης. Αντί να παραδίνεστε στους φόβους σας και να προσπαθείτε να δραπετεύεσετε, αντιμετωπίστε τους και μιλήστε γι’αυτούς ανοιχτά. Μην αποφεύγετε λοιπόν την κατάσταση που σας βασανίζει γιατί θα τη συναντάτε ξανά μπροστά σας μέχρι να την ξεδιαλύνετε. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσετε τι έρχεται να σας διδάξει και όχι να την αγνοήσετε. Μήτρα– Αν δεν μπορείτε να γεννήσετε λόγω προβλήματος στη μήτρα,το σώμα σας λέει ότι επιθυμείτε πολύ ένα παιδί, αλλά ο φόβος σας είναι μεγαλύτερος από την επιθυμία σας, τόσο που δημιουργήσατε σωματικό εμπόδιο στην αναπαραγωγή. Μόλυνση-Έχετε επιτρέψει στον εαυτό σας να καταληφθεί από σκέψεις, λόγια και έργα άλλων. Αυτό σας έχει επηρεάσει και μολύνει. Επίσης ο φόβος σας για επίθεση προσελκύει την επιθετικότητα των άλλων. Η ζωή σάς φέρνει αντιμέτωπους με αυτό που φοβάστε. Μυϊκή δυσλειτουργία– Αφού οι μύες διευκολύνουν τις κινήσεις, οι μυϊκές δυσλειτουργίες δείχνουν έλλειψη κινήτρων ή της απαιτούμενης δύναμης θέλησης προκειμένου να εκπληρώσετε τις επιθυμίες σας. Το σώμα σας λέει να κινηθείτε μπροστά, να συνδεθείτε με τη δύναμη της θέλησής σας. Οστά– Αντιπροσωπεύουν την υποστήριξη και το φόβο ανεπαρκούς υποστήριξης από άλλους ή μη παροχής επαρκούς υποστήριξης σε άλλους. Είναι μήνυμα του σώματος να αναγνωρίσουμε την εσωτερική μας δύναμη. Παιδικές ασθένειες– Αποτελούν σωματικές εκδηλώσεις ψυχολογικής ενόχλησης. Το παιδί βιώνει εσωτερική ταραχή για όσα συμβαίνουν γύρω του και καταπνίγει το θυμό του. Του φαίνεται πολύ δύσκολο να εκφράσει ανοιχτά τα συναισθήματά του, ίσως επειδή οι ενήλικοι γύρω του δεν το επιτρέπουν. Παράσιτα– Αν το σώμα σας υποφέρει από παράσιτα, ίσως συμβαίνει γιατί σε φυσικό επίπεδο επιτρέψατε στους άλλους να σας καταπνίξουν με τις σκέψεις και τις απαιτήσεις τους. Το σώμα σας λέει ότι κανένας δεν έχει τη δύναμη να σας κατακλύσει, εκτός εάν εσείς επιτρέψατε να συμβεί. Περίοδος– Διαταραχές της περιόδου αποτελούν ένδειξη ότι δυσκολεύεστε να αποδεχθείτε την θηλυκότητά σας. Επιτρέψτε στον εαυτό σας το δικαίωμα να χρειάζεται τους άνδρες χωρίς να εξαρτάται από αυτούς. Πυρετός– Είναι αποτέλεσμα καταπιεσμένου θυμού. Μόλις τα ρίγη σταματήσουν ο θυμός απελευθερώνεται και η υπάρχουσα ένταση οδηγείται προς εκτόνωση. Μπορεί επίσης να έχει σχέση με ένα φλέγον πάθος για μια κατάσταση η οποία ίσως νιώθετε ότι δεν έχει την αναμενόμενη έκβαση. Ρινορραγία– Χωρίς προφανή αίτια δείχνει προσωρινή απώλεια χαράς. Επίσης αντιπροσωπεύει την επιθυμία για κλάμα και χρησιμεύει ως συναισθηματική απελευθέρωση όταν απαγορεύετε στον εαυτό σας να το κάνει. Ροχαλητό– Αν ροχαλίζετε αυτό συμβαίνει επειδή πιθανόν θα σας άρεσε να ήσαστε περισσότερο θορυβώδεις κατά τη διάρκεια της ημέρας και συγκρατείστε. Επίσης ίσως αισθάνεστε ότι δεν ακούγεστε αρκετά και έτσι το αναπληρώνετε τη νύχτα. Παραδεχτείτε ότι επιζητείτε την προσοχή και θέλετε να σας ακούσουν. Σκωληκοειδίτιδα– Η φλεγμονή αποτελεί πάντοτε κατάσταση καταπιεσμένου θυμού. Αναρωτηθείτε αν υπάρχει κάποιο αυταρχικό πρόσωπο στη ζωή σας, που σας εκνευρίζει ή σας αναστατώνει, αλλά δεν τολμάτε να το εκδηλώσετε και έτσι αισθάνεστε παγιδευμένοι. Σπασμοί– Υπάρχει εκτεταμένη εσωτερική αναταραχή. Είστε παθητικοί με τους γύρω σας και στρέφετε κάθε βίαιη σκέψη προς τα έσω, εναντίον του εαυτού σας. Το σώμα σας λέει ότι δεν μπορεί πλέον να κρατά δεσμευμένη αυτή την εσωτερική βία. Τραυλισμός– Είναι απόδειξη ότι κάποιος φοβάται να εκφράσει τις επιθυμίες και τις ανάγκες του. Να γνωρίζετε όμως πως είναι δικαίωμα ζωής να έχετε ανάγκες και επιθυμίες και να είστε ευτυχισμένοι. Τριχόπτωση– Αντιστοιχεί στην απώλεια των φτερών. Σαν να είμαστε για άλλα φτιαγμένοι αλλά υποτασσόμαστε σε μια πιο κοινή μοίρα,που μας προσφέρει ασφάλεια, αλλά έρχεται σε αντίθεση με αυτό που κατά βάθος ήθελε η καρδιά μας και που το φοβηθήκαμε επειδή περιείχε ρίσκο. Στους κύκλους των σαμάνων και των ινδιάνων αφήνουν μακριά τα μαλλιά τους γιατί τα θεωρούν ως μεσολαβητές/κεραίες ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα. Αντιπροσωπεύουν μια κεραία η οποία ενώνει τον άνθρωπο με την κοσμική ενέργεια ή θείον. Εμείς κατανοούμε πως οι τρίχες πάνω στο κεφάλι και το σώμα παρέχουν στρώμα προστασίας στο δέρμα. Τα μαλλιά παρέχουν ένα μανδύα προστασίας για το κεφάλι, αίσθημα ασφάλειας ότι προστατευόμαστε από ψηλά. Η απώλεια μαλλιών σημαίνει ότι δεν αισθάνεστε πλέον προστατευμένοι και δείχνει έλλειψη εμπιστοσύνης στη θεία ενέργεια. Κατανοήστε όμως ότι είστε πλήρως προστατευμένοι από την Πηγή της ζωής. Φτάρνισμα-Επειδή σκοπός το φταρνίσματος είναι να αποβάλει κάτι, το συχνό ή επαναλαμβανόμενο φτάρνισμα δείχνει μια ανάγκη να απαλλαγείτε από κάτι ή κάποιον που σας εκνευρίζει, εμποδίζει ή προκαλεί ανία. Όταν σας πιάσει φτάρνισμα, σκεφτείτε τι ακριβώς είχατε στο μυαλό σας προηγουμένως και θα διαπιστώσετε ότι επρόκειτο για κάτι ενοχλητικό το οποίο πιθανόν σχολιάζατε. Πηγή: enorasis.edu.gr 

Εμβόλια, Αντηλιακά, Αναψυκτικά, Κονσέρβες, Καθαριστικά, Νερό, Αέρας … Δηλητήρια της καθημερινότητας

Η δόση κάνει το δηλητήριο, μα όχι πάντοτε η μεγάλη δόση.

Εμβόλια, Αντηλιακά, Αναψυκτικά, Κονσέρβες, Καθαριστικά, Νερό, Αέρας …

Δηλητήρια της καθημερινότητας

Ελάχιστες ποσότητες ορμονικών διαταρακτών σε καίρια αναπτυξιακά στάδια επιφέρουν συνέπειες που διαρκούν για όλη μας τη ζωή. H δισφαινόλη Α (Bisphenol A, BPA) είναι μια οργανική ένωση η οποία μεταξύ άλλων χρησιμοποιείται στα πλαστικά. Μιμούμενη τα οιστρογόνα, η BPA έχει δραματικές συνέπειες στα έμβρυα και στα βρέφη. Η ΕΕ έχει απαγορεύσει τη χρήση της σε μπιμπερό. Αναζητήστε την ένδειξη BPA-free όταν αγοράζετε πλαστικά που θα χρησιμοποιηθούν από παιδιά.

Αργησαν να γίνουν αντιληπτές από το επιστημονικό ραντάρ επειδή δρουν σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Για την ακρίβεια, είναι οι μικρές συγκεντρώσεις τους που τις καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνες. Πρόκειται για ουσίες τις οποίες έχει γεννήσει ο σύγχρονος πολιτισμός αγνοώντας τη δυνατότητά τους να συμπεριφέρονται σαν ορμόνες. Σε αυτή την ιδιότητά τους οφείλουν άλλωστε και τη γενική ονομασία τους «ορμονικοί διαταράκτες».

Ερευνες 20 και πλέον χρόνων έχουν δείξει ότι η έκθεσή μας σε αυτές μπορεί να έχει αντιστρέψιμα αποτελέσματα αν είμαστε ενήλικοι, αλλά να μας «σημαδέψει» διά βίου αν είμαστε έμβρυα ή νεογνά. Οι ειδικοί θεωρούν ότι ένα μέρος της επιδημίας παχυσαρκίας και διαβήτη που έχει ενσκήψει στον πλανήτη οφείλεται στους ορμονικούς διαταράκτες. Ομοίως, στις ουσίες αυτές αποδίδονται τα αυξημένα προβλήματα ανδρικής και γυναικείας υπογονιμότητας, καθώς και κάποιες μεταβολικές νόσοι ή ακόμη και η προδιάθεση για ορισμένους καρκίνους. Η θέσπιση τοξικολογικών ελέγχων διαφορετικού τύπου είναι τώρα το ζητούμενο, λένε οι ειδικοί.

«Ολα τα πράγματα είναι δηλητήριο και τίποτε δεν είναι χωρίς δηλητήριο: η δόση μόνο καθιστά ένα πράγμα μη δηλητήριο».

Με αυτά τα λόγια ο Παράκελσος (διάσημος γιατρός του 16ου αιώνα) προσπάθησε να αμυνθεί όταν κατηγορήθηκε για τη χρήση οπίου, υδραργύρου και άλλων επικίνδυνων ουσιών στην παρασκευή των φαρμάκων του. Αυτό που εννοούσε ο Παράκελσος είναι ότι το αποτέλεσμα της επίδρασης μιας ουσίας στον άνθρωπο είναι ευθέως ανάλογο με την ποσότητα της ουσίας που του χορηγείται. Ετσι, ο κίνδυνος μειώνεται όταν η δόση είναι μειωμένη και μια δυνητικά επικίνδυνη ουσία μπορεί σε μικρές δόσεις να αποδειχθεί θεραπευτική.

Παραφθορά των λόγων του Παράκελσου είναι το γνωστό μας «η δόση κάνει το δηλητήριο» το οποίο αποτέλεσε και τη βάση της σύγχρονης τοξικολογίας, επιστήμης της οποίας ο γερμανοελβετός γιατρός θεωρείται «πατέρας». Ακόμη και σήμερα, οι κλασικές μελέτες ασφάλειας των φαρμάκων και άλλων χημικών ουσιών ακολουθούν την ίδια αρχή: η επίδραση μιας ουσίας στα πειραματόζωα και στον άνθρωπο μελετάται σε ένα εύρος δόσεων προκειμένου να καθοριστεί εκείνη που πετυχαίνει το θεραπευτικό αποτέλεσμα με τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες, ή, στην περίπτωση των χημικών, εκείνη που είναι καλώς ανεκτή.

Φαίνεται όμως ότι η ιδέα του Παράκελσου δεν έχει καθολική ισχύ.

Πράγματι, η δόση κάνει το δηλητήριο, αλλά όχι πάντοτε η μεγάλη δόση

Στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών οι ερευνητές έχουν συνειδητοποιήσει ότι ορισμένες ουσίες έχουν τεράστια επίδραση σε πολύ μικρές δόσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές χορηγηθούν σεσυγκεκριμένα αναπτυξιακά στάδια του ανθρώπου. Φτάνουν μάλιστα να πουν ότι τέτοιες ουσίες ευθύνονται για μια σειρά πληγών του σύγχρονου ανθρώπου, από την έξαρση της παχυσαρκίας και την υπογονιμότητα ως τα προβλήματα συμπεριφοράς και τον καρκίνο, και κρούουν των κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας ότι απαιτείται άμεση λήψη μέτρων.

Αυτό που ακούγεται τουλάχιστον οξύμωρο για το αφτί του μέσου ανθρώπου ξένισε αρχικά και τους επιστήμονες που ασχολούνταν με την τοξικολογία και οι οποίοι δεν ήταν έτοιμοι να αποδεχθούν την ύπαρξη ουσιών που ήταν επιβλαβέστερες σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Αντιθέτως, εκείνοι που δεν έδειξαν καμία έκπληξη για τα «περίεργα» ευρήματα ήταν οι ερευνητές ενδοκρινολόγοι. Βλέπετε, αυτοί γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο οργανισμός μας έχει εξελιχθεί να ανταποκρίνεται στις εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις των ορμονών και ως εκ τούτου δεν έβλεπαν για ποιον λόγο δεν θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο και με άλλες εξωγενείς ουσίες.

Το ενδοκρινικό σύστημα είναι μια ιδιοφυής εξελικτική ιδέα η οποία στην πραγματικότητα επέτρεψε την ανάπτυξη των πολυκύτταρων οργανισμών. Διασκορπισμένοι σε κομβικά σημεία του σώματος, οι ενδοκρινείς αδένες αποτελούν τους αποκεντρωμένους εκπροσώπους της κεντρικής εξουσίας του οργανισμού. Μέσω της παραγωγής και έκλυσης ορμονών, ο πολυκύτταρος οργανισμός συντονίζει πολύπλοκες διεργασίες, από τον καθορισμό της θερμοκρασίας του σώματος και τον μεταβολισμό ως την αύξηση και την αναπαραγωγή.

Με άλλα λόγια, οι ορμόνες παίζουν τον ρόλο των εντολών: με αυτά τα χημικά σήματα ο οργανισμός «διατάσσει» συγκεκριμένα όργανα να εκτελέσουν μια συγκεκριμένη λειτουργία σε μια καλά καθορισμένη χρονική στιγμή. Πολλές φορές δε, για να εξασφαλιστεί ότι όλα θα γίνουν καλώς, η εντολή είναι δοσμένη ως σχέση περισσότερων ορμονών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ρύθμιση της ωορρηξίας στις γυναίκες η οποία επιτυγχάνεται μέσω απολύτως ελεγχόμενων αυξομειώσεων τεσσάρων ορμονών.

Οι ορμόνες παράγονται από πολύ συγκεκριμένα όργανα και διοχετεύονται μέσω της αιματικής κυκλοφορίας στα (συχνά απομακρυσμένα από τον τόπο παραγωγής τους) σημεία του σώματος όπου θα ασκήσουν τη δράση τους. Είναι προφανές ότι αν κάτι κυκλοφορεί στο αίμα, η πιθανότητα να επιδράσει σε ολόκληρο τον οργανισμό και όχι μόνο εκεί όπου πρέπει είναι υπαρκτή.

Ο μόνος τρόπος για να μπορέσει το ενδοκρινικό σύστημα να επιτελέσει τον ρόλο του είναι η εξειδίκευση της δράσης των ορμονών η οποία επιτυγχάνεται με τη βοήθεια μορίων που ονομάζονται υποδοχείς των ορμονών. Πρόκειται για μόρια τα οποία υπάρχουν είτε στην επιφάνεια είτε στο εσωτερικό των κυττάρων και των οποίων η στερεοδιάταξη είναι τέτοια ώστε να μπορούν να προσδεθούν πάνω τους οι ορμόνες. Ετσι, αν και οι ορμόνες «βολτάρουν» ελεύθερα μέσω του αίματος σε ολόκληρο τον οργανισμό, γίνονται αντιληπτές μόνο από τα κύτταρα που φέρουν τους αντίστοιχους υποδοχείς και τα οποία, μέσω αυτών, αντιλαμβάνονται τη σημασία της εντολής που τους δίδεται.

Οταν ανοίγει η κλειδαριά

Συχνά αναφέρεται ότι οι ορμόνες με τους υποδοχείς τους έχουν σχέση κλειδιού – κλειδαριάς.Πρόκειται για έναν χρήσιμο παραλληλισμό ο οποίος αν και περιγράφει επιτυχώς τη σχέση συμπληρωματικότητας της δομής των ορμονών με τους υποδοχείς τους, δεν αποδίδει πλήρως τη δυναμική που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Συχνά ή πρόσδεση μιας ορμόνης σε έναν υποδοχέα τον τροποποιεί προκειμένου αυτός να συνεχίσει τη μεταφορά της εντολής στα ενδότερα του κυττάρου, κάποιες φορές δε αυτά τα ενδότερα είναι το ίδιο το DNA στο οποίο ενεργοποιείται η έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων.

Οπως και να έχει πάντως, ένα είναι το σίγουρο: η πρόσδεση μιας ορμόνης, στον αντίστοιχο υποδοχέα της, πυροδοτεί μια σειρά μοριακών γεγονότων χάρη στα οποία επιτυγχάνεται η ομοιόσταση του οργανισμού. Με τόσες ορμόνες που κυκλοφορούν στην αιματική κυκλοφορία ενός πολυκύτταρου οργανισμού όπως ο άνθρωπος, είναι προφανές ότι αυτές θα πρέπει να είναι ικανές να δράσουν σε πολύ μικρές ποσότητες. Ετσι, τα επίπεδα της οιστραδιόλης στο αίμα των γυναικών κυμαίνονται μεταξύ 10 και 900 pg/ml, της τεστοστερόνης στο αίμα των ανδρών μεταξύ 300 και 10.000 pg/ml και της θυροξίνης σε άνδρες και γυναίκες μεταξύ 8 και 27 pg/ml.

Και η ιστορία μας δεν τελειώνει εδώ: μόνο ένα μικρό ποσοστό των ορμονών βρίσκεται στην ελεύθερη και άρα δραστική μορφή του, ενώ το υπόλοιπο είναι περισσότερο ή λιγότερο δεσμευμένο από πρωτεΐνες του ορού του αίματος. Ετσι, παραδείγματος χάριν, η ελεύθερη οιστραδιόλη κυμαίνεται σε επίπεδα της τάξεως του 0,1-9 pg/ml και αυτά τα επίπεδα είναι αρκετά για να είναι δραστική. (Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι τα επίπεδα των ορμονών ποικίλλουν με βάση την ηλικία, το φύλο, αλλά και την ώρα της ημέρας!)

Ο τρόπος με τον οποίο έχει εξελιχθεί το ενδοκρινικό σύστημα το έχει προικίσει με χαρακτηριστικές ενδογενείς ιδιότητες. Ετσι, όπως καλά γνωρίζουν οι ερευνητές ενδοκρινολόγοι, όχι μόνο δεν απαιτείται να έχουν πληρωθεί όλοι οι υποδοχείς με ορμονικά μόρια για να αρχίσει να εκτελείται η εντολή που δίδεται με την ορμόνη, αλλά συχνά το μέγιστο της βιολογικής ανταπόκρισης στην ορμόνη επιτυγχάνεται με χαμηλή σχετικά πληρότητα υποδοχέων. Αμεση συνέπεια της ιδιότητας αυτής είναι οι μικρές αυξομειώσεις των επιπέδων των ορμονών να έχουν μεγάλες επιπτώσεις σε επίπεδο οργανισμού.

Οι επιπτώσεις των αυξομειώσεων των ορμονών είναι δραματικότερες όταν συμβαίνουν κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Σε ένα κλασικό άρθρο το οποίο δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Endocrinology» το 1959, αμερικανοί ερευνητές κατέδειξαν ότι η έκθεση εμβρύων ινδικών χοιριδίων στην τεστοστερόνη είχε ως αποτέλεσμα την αναδιοργάνωση των αναπτυσσόμενων οργάνων και τη σχετική ανδροποίηση των θηλυκών.

Ορμόνες και ορμονικοί διαταράκτες

Παρά το γεγονός ότι οι ενδοκρινολόγοι προσέθεταν όλο και περισσότερες αποδείξεις για την επίδραση των ορμονών στα αναπτυσσόμενα έμβρυα, αντίστοιχες επιδράσεις προερχόμενες από επιδημιολογικές ή άλλες μελέτες δεν ήταν εύκολο να τεκμηριωθούν. Ετσι, οι τοξικολογικές μελέτες, είτε αυτές αφορούσαν παρενέργειες φαρμάκων είτε τη θέσπιση κατώτατων ορίων για την ασφάλεια κάποιων ουσιών, εξακολουθούσαν να γίνονται με βάση την υπόθεση ότι οι όποιες επιδράσεις θα είναι ευθέως ανάλογες με την ποσότητα της ουσίας που εισέρχεται στον οργανισμό.

Και όμως θα έπρεπε και οι τοξικολόγοι να είναι περισσότερο υποψιασμένοι! Ποιος δεν θυμάται τι έγινε με το DDT το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 ως εντομοκτόνο και του οποίου υπολείμματα δυστυχώς υπάρχουν ακόμη και ίσως φτάνουν σε μας μέσω του φαγητού μας. Η επίδραση του DDT άρχισε να γίνεται κατανοητή όταν οι ερευνητές παρατήρησαν την παρουσία πουλιών με δυσμορφίες.

Πλήθος μελετών κατέδειξαν στη συνέχεια ότι τα πουλιά δεν ήταν τα μόνα θύματα των παρενεργειών του DDT. Οταν οι ερευνητές χορήγησαν μικροποσότητες DDT σε κυοφορούντα ποντίκια διαπίστωσαν ότι οι απόγονοί τους εμφάνιζαν επιθετική συμπεριφορά προς άτομα του ιδίου φύλου, καθώς επίσης και ότι τα αρσενικά ποντικάκια έφεραν μικρότερους όρχεις. Παρατηρήσεις όπως αυτές οδήγησαν στην άρση της χρήσης του DDT, αλλά δεν άλλαξαν και πολλά σε ό,τι αφορά τις τοξικολογικές μελέτες.

Πρέπει να ξαναγραφτούν τα βιβλία!

«Ο τρόπος με τον οποίο διενεργούμε σήμερα τα τεστ ασφάλειας συγκεκριμένων ουσιών που δρουν ως ορμονικοί διαταράκτες είναι απαρχαιωμένος, σαν να μην έχουμε διδαχθεί τίποτε από τις προόδους της ενδοκρινολογίας και της μοριακής και κυτταρικής βιολογίας των τελευταίων δεκαετιών» δήλωσε μιλώντας στο «ΒΗΜΑScience» η δρ Laura Vandenberg του Πανεπιστημίου Tufts στη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ και προσέθεσε: «Ενα παράδειγμα από την καθημερινή ζωή μας που περιγράφει τη συμπεριφορά μας είναι το εξής: φανταστείτε να χαλάσει το αυτοκίνητό σας, να το πάτε στο συνεργείο και ο μηχανικός να βγάλει τη μηχανή, να τη ζυγίσει και να σας πει ότι αφού το βάρος της είναι στα κανονικά επίπεδα το αυτοκίνητό σας είναι εντάξει! Αυτό γίνεται όταν μελετάται η επίδραση μιας ουσίας σε πειραματόζωα: μετά τη χορήγησή της σε αυξανόμενες δόσεις, τα ζώα θανατώνονται και τα όργανά τους ζυγίζονται! Κάτι τέτοιο στην πραγματικότητα δεν μας δίνει καμία πληροφορία».

Τι θα έπρεπε να γνωρίζουν οι τοξικολόγοι; Την ύπαρξη ουσιών που ονομάζονται ορμονικοί διαταράκτες και οι οποίες ανταγωνίζονται τις ορμόνες μας για μια θέση στους υποδοχείς τους.Τέτοιες ουσίες βρίσκονται στο περιβάλλον μας και αν εκτεθεί κανείς σε αυτές σε κρίσιμα αναπτυξιακά στάδια όπως η εμβρυϊκή ή η νεογνική ζωή είναι δυνατόν οι επιδράσεις τους να είναι μόνιμες. Ακριβώς δε επειδή δρουν όπως οι ορμόνες δεν χρειάζεται να εκτεθεί κανείς σε αυτές σε μεγάλες ποσότητες για να υπάρξουν οι εν λόγω επιδράσεις.

Σύμφωνα με τη δρα Vandenberg, η οποία προσφάτως δημοσίευσε στην επιθεώρηση «Emdocrine reviews» ένα εκτενές άρθρο ανασκόπησης με όλα τα ευρήματα γύρω από τους ορμονικούς διαταράκτες, ήδη έχει αρχίσει να γίνεται συζήτηση σχετικά με τα κατώτατα όρια των ουσιών που δρουν ως ορμονικοί διαταράκτες καθώς τα ευρήματα είναι αδιάσειστα. Υπάρχει όμως ένας ακόμη σκόπελος που πρέπει να ξεπερασθεί: πρέπει να τεθούν άλλου είδους δοκιμασίες για τον καθορισμό του τι είναι βλαβερό και τι όχι για τον άνθρωπο. Ειδικότερα,  λοιπόν, θα πρέπει να εξετάζεται η επίδραση μιας ουσίας σε ευαίσθητα αναπτυξιακά στάδια και αυτό θα πάρει δεκαετίες.

Προς το παρόν όλα δείχνουν ότι πρέπει μόνοι μας να αποφεύγουμε… τις κακοτοπιές!

Εμβόλια, Φάρμακα, Αντικαταθλιπτικά, Αντηλιακά, Αναψυκτικά, Καλλυντικά, Κονσέρβες, Φρέσκα & Τυποποιημένα, Τρόφιμα, Καθαριστικά, Νερό, Αέρας …

Ευρήματα που σοκάρουν

Παραθείο και διαβήτης

Η έκθεση των ανθρώπων σε οργανοφωσφορικές ενώσεις είναι καθολική. Οι ενώσεις αυτές, οι οποίες μεταξύ άλλων έχουν χρησιμοποιηθεί και ως εντομοκτόνα, βιομηχανικά λιπαντικά, ψυκτικά, ενώ μπορεί να υπάρχουν σε χρώματα και πλαστικά, θεωρούνται νευροτοξικές και όχι μόνο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το παραθείο, η νευροτοξικότητα του οποίου είναι καλά τεκμηριωμένη: ποντικάκια τα οποία εκτίθενται νωρίς μετά τη γέννησή τους σε μικρές ποσότητες αυτού του εντομοκτόνου εμφανίζουν μόνιμες αλλαγές στη συμπεριφορά τους σε σχέση με τα μη εκτεθειμένα αδέλφια τους. Οι αλλαγές αυτές είναι φανερές τόσο στην εφηβεία όσο και κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής των πειραματοζώων.

Ωστόσο η νευροτοξικότητα φαίνεται πως δεν είναι η μόνη αρνητική επίδραση του παραθείου στον οργανισμό των θηλαστικών. Οπως κατέδειξε πλήθος διεξοδικών μελετών, η παρουσία οργανοφωσφορικών ενώσεων (πολλές από τις οποίες είναι ανθεκτικές στην αποικοδόμηση και παραμένουν στο περιβάλλον για δεκαετίες) «χτυπά» τον μεταβολισμό σε ένα καίριο σημείο. Χαρακτηριστική είναι η μελέτη αμερικανών ερευνητών του Πανεπιστημίου Duke από την οποία προέκυψε ότι η έκθεση νεογέννητων πειραματοζώων σε οργανοφωσφoρικές ενώσεις έχει συνέπειες και στον μεταβολισμό.

Ειδικότερα, όπως περιγράφεται στο σχετικό άρθρο στην επιθεώρηση «Reproductive Toxicology», οι ερευνητές εξέθεσαν τα πειραματόζωα σε εξαιρετικά μικρές συγκεντρώσεις παραθείου και άλλων οργανοφωσφoρικών ενώσεων. Τόσο χαμηλές ώστε η πρόσληψή τους να είναι στα όρια του ανιχνεύσιμου. Διαπίστωσαν ότι σε αυτό το κρίσιμο αναπτυξιακό στάδιο η ελάχιστη έκθεση στις παραπάνω ενώσεις είχε μεγάλες επιπτώσεις στην ηπατική λειτουργία, η οποία επηρεαζόταν διά βίου. Αρχικά τα ζώα εμφάνιζαν ένα σύνολο μεταβολικών διαταραχών οι οποίες θύμιζαν προδιαβήτη. Οπως ήταν αναμενόμενο, όταν τα ζώα αυτά τέθηκαν σε δίαιτα η οποία περιελάμβανε πολλά λιπαρά, αύξησαν δραματικά το βάρος τους σε σχέση με εκείνα που δεν είχαν εκτεθεί στις οργανοφωσφορικές ενώσεις.

Παρατηρήσεις όπως οι παραπάνω προσθέτουν νέες ψηφίδες στο παζλ της επιδημίας παχυσαρκίας και διαβήτη η οποία μαστίζει τον πλανήτη. Οι ερευνητές, χωρίς να αμφισβητούν ότι ο τρόπος ζωής μας (έλλειψη άσκησης, κατανάλωση τροφών υψηλής περιοκτικότητας σε λιπαρά) συμβάλλει στην ανάπτυξη του διαβήτη, επισημαίνουν ότι η παχυσαρκία είναι πραγματικός παράγοντας κινδύνου για διαβήτη όταν ο λιπώδης ιστός μας περιέχει αυξημένες συγκεντρώσεις οργανοφωσφορικών ενώσεων

Παρασιτοκτόνα και παχυσαρκία

Εναν ακόμη περιβαλλοντικό παράγοντα που πιθανότατα συμβάλλει στην αύξηση της παχυσαρκίας εντόπισαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν. Πρόκειται για την ουσία tributyltin (TBT), η οποία έχει παρασιτοκτόνο δράση, ενώ αξιοποιείται και ως συντηρητικό του ξύλου. Το ΤΒΤ ανταγωνίζεται δύο διαφορετικές ορμόνες για πρόσδεση στους αντίστοιχους υποδοχείς τους.

Η ενεργοποίηση των εν λόγω υποδοχέων είναι απαραίτητη για την αύξηση του λιπώδους ιστού στα πειραματόζωα. Για τον λόγο αυτό, οι αμερικανοί επιστήμονες θέλησαν να διερευνήσουν αν αντίστοιχα φαινόμενα λαμβάνουν χώρα και σε ανθρώπους. Ετσι εξέθεσαν ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα σε ΤΒΤ και μελέτησαν την επίδρασή του. Διαπίστωσαν ότι ενεργοποιώντας τα κατάλληλα γονίδια το ΤΒΤ αύξανε την αδιπογένεση (τη δημιουργία νέων κυττάρων του λιπώδους ιστού), καθώς επίσης την περιεκτικότητα των κυττάρων αυτών σε λιπαρά οξέα.

Επιπροσθέτως, στα πειραματόζωα διαπιστώθηκε ότι η έκθεση στο ΤΒΤ αύξαινε την αδιπογένεση σε βάρος της οστεογένεσης, καθώς τα βλαστικά κύτταρα έτειναν να γίνονται κύτταρα του λιπώδους ιστού και όχι οστεοκύτταρα. Οπως επισημαίνουν οι ερευνητές στο σχετικό άρθρο τους στην επιθεώρηση «Plos One», «υπάρχει μεγάλη ανάγκη να κατανοήσουμε τα μοριακά γεγονότα που συμβάλλουν στην προδιάθεση για παχυσαρκία και ασθένειες που σχετίζονται με αυτήν…

Το ΤΒΤ εμπλέκεται σε βασικά στάδια στην αδιπογένεση in vitro και in vivo. Προγενετική έκθεση σε TBT προδιαθέτει βλαστικά κύτταρα να γίνουν αδιποκύτταρα σε βάρος των οστεοβλαστών… Θα ήταν ενδιαφέρον να εξεταστεί περαιτέρω αν η έκθεση σε ΤΒΤ σε εμβρυϊκή ή νεογνική ηλικία συμβάλλει στην ανάπτυξη παχυσαρκίας στην ενήλικη ζωή».

Triclosan και θυρεοειδής

To Triclosan είναι μια χλωριούχος φαινολική ένωση με αντιβακτηριδιακή δράση και χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε υγρά σαπούνια. Προκειμένου να διερευνήσουν την υπόθεση ότι το Triclosan μειώνει τα επίπεδα της θυροξίνης στο αίμα, αμερικανοί ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας χορήγησαν την ουσία σε εγκυμονούντα πειραματόζωα καθώς και στους νεογέννητους απογόνους τους. Οπως περιγράφεται σε σειρά άρθρων τους (τα οποία δημοσιεύθηκαν στις επιθεωρήσεις «Toxicology» και «Toxicological Sciences»), διαπίστωσαν ότι το Triclosan επιδρούσε στην ηπατική λειτουργία, όπου ενεργοποιούσε την παραγωγή συγκεκριμένων ενζύμων. Τα ένζυμα αυτά αποικοδομούσαν ταχύτατα τη θυροξίνη δημιουργώντας έλλειμμα στον οργανισμό, όπως ακριβώς έδειχναν και οι σχετικές μετρήσεις των επιπέδων της στο αίμα των πειραματοζώων.

Σημειώνεται ότι η έλλειψη θυρoξίνης αναστέλλει τη σωματική και την πνευματική ανάπτυξη των νεογνών.

Αντηλιακά και γονιμότητα

Ο αναπτυσσόμενος θηλυκός εγκέφαλος εξαρτάται από τα οιστρογόνα σε μικρή συγκέντρωση των οποίων είναι εκτεθειμένος. Το γεγονός αυτό τον καθιστά καλό στόχο για ουσίες που βρίσκονται στο περιβάλλον και οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν οιστρογονική δράση, να λειτουργούν δηλαδή σαν ανταγωνιστές των οιστρογόνων στην κατάληψη των θέσεων των υποδοχέων τους στον εγκέφαλο. Δύο φίλτρα, τα 4-MBC και 3-BC, τα οποία χρησιμοποιούνται στην παρασκευή αντηλιακών καθώς παρεμποδίζουν την απορρόφηση των ακτίνων UV, ελέγχθηκαν από αμερικανούς ερευνητές για την πιθανή οιστρογονική δράση τους. Κύριος λόγος να προβούν σε μια τέτοιου είδους μελέτη ήταν το γεγονός ότι το 4-MBC είχε ανιχνευθεί στο ανθρώπινο μητρικό γάλα, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι τα νεογέννητα θα μπορούσαν να το προσλαμβάνουν, ενώ δεν αποκλείεται η πιθανότητα να είναι εκτεθειμένα σε αυτό και κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής.

Οι ερευνητές χορήγησαν τις δύο ουσίες σε πειραματόζωα προτού επιτρέψουν να αποκτήσουν απογόνους, κατά τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας, καθώς επίσης και στα νεογνά τους, για διάφορες χρονικές περιόδους. Με τη βοήθεια βιντεοκάμερας, οι ερευνητές παρακολουθούσαν συνεχώς τη ζωή των πειραματοζώων και κατέγραφαν τη σεξουαλική συμπεριφορά των θηλυκών.

Διαπίστωσαν ότι τα εκτεθειμένα σε 4-MBC πειραματόζωα απέρριπταν τα αρσενικά και δεν ήταν δεκτικά για συνεύρεση, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται ο έμμηνος κύκλος τους. Αντίθετα, τα εκτεθειμένα σε 3-BC πειραματόζωα εμφάνιζαν διαταραχές και στον έμμηνο κύκλο. Οι παραπάνω παρατηρήσεις ενισχύθηκαν από μοριακές μελέτες οι οποίες κατέδειξαν την ενεργοποίηση της έκφρασης συγκεκριμένων γονιδίων στις περιοχές του εγκεφάλου των πειραματοζώων που σχετίζονται με τη σεξουαλική συμπεριφορά.

Οιστρογόνα και προστάτης

Ισως το πλέον καλά τεκμηριωμένο παράδειγμα της επίδρασης των μικρών ορμονικών αλλαγών στην ανάπτυξη των εμβρύων να είναι οι πολύδυμες κυήσεις των τρωκτικών. Στην ατρακτοειδή μήτρα των τρωκτικών, τα έμβρυα έχουν αυστηρά καθορισμένες θέσεις, πράγμα που έχει επιτρέψει στους επιστήμονες να μελετήσουν τι συμβαίνει όταν έμβρυα του ενός φύλου βρίσκονται τοποθετημένα μεταξύ δύο εμβρύων του άλλου φύλου. Ετσι, διαπιστώθηκε ότι τα θηλυκά έμβρυα που ήταν τοποθετημένα μεταξύ δύο αρσενικών ήταν εκτεθειμένα σε μεγαλύτερα επίπεδα τεστοστερόνης, πράγμα που είχε επίδραση τόσο στην ανάπτυξη όσο και στη συμπεριφορά τους.

Αντίστοιχες παρατηρήσεις έχουν γίνει και σε δίδυμες κυήσεις ανθρώπων, όπου η παρουσία αρσενικού εμβρύου βρέθηκε να επιδρά στην αδελφή του αλλοιώνοντας μια σειρά χαρακτηριστικών, μεταξύ των οποίων ο όγκος του εγκεφάλου και της παρεγκεφαλίδας, η ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς, η αναπαραγωγική επιτυχία, η πιθανότητα εμφάνισης διατροφικών διαταραχών. Οι μελέτες που αφορούν την επίδραση του θηλυκού εμβρύου στο δίδυμό του είναι λιγότερες, φαίνεται όμως ότι υπάρχει και αφορά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη στους άνδρες και καρκίνου του μαστού στις γυναίκες.

Αυτό όμως που απασχολεί τους ερευνητές είναι αν ουσίες με οιστρογονική δράση οι οποίες αφθονούν στο περιβάλλον θα μπορούσαν να επιδράσουν στα αναπτυσσόμενα έμβρυα. Φαίνεται ότι αυτό συμβαίνει: όπως κατέδειξαν αμερικανοί και ιταλοί ερευνητές, ποντικάκια που εξετέθησαν κατά την εμβρυϊκή ζωή σε αυξημένες ποσότητες οιστραδιόλης παρουσίασαν αύξηση του μεγέθους του προστάτη κατά 40%. Κατά την ενηλικίωσή τους, ο προστάτης τους παρέμενε κατά 30% μεγαλύτερος σε σχέση με τα κανονικά ποντικάκια, ενώ στα κύτταρά του οι υποδοχείς των ανδρογόνων ήταν διπλάσιοι του κανονικού.

Οπως επισημαίνουν οι επιστήμονες στο άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences», η παρατηρούμενη αύξηση των προβλημάτων γονιμότητας των ανθρώπων θα μπορούσε εν μέρει να αποδοθεί στις μόνιμες επιδράσεις (όπως η αύξηση του μεγέθους του προστάτη και οι δομικές αλλαγές άλλων οργάνων που ανταποκρίνονται στις ορμόνες) που έχουν τα οιστρογόνα του περιβάλλοντος στα έμβρυα, δεδομένου ότι «συγκεντρώσεις περιβαλλοντικών οιστρογόνων οι οποίες έχουν βιολογικές δράσεις εντοπίζονται στο φαγητό, στο νερό και στον αέρα, και προέρχονται από παρασιτοκτόνα, συστατικά των πλαστικών, απορρυπαντικά και άλλα προϊόντα καθημερινής χρήσης».

Νικοτίνη και κρυψορχία

Μελέτη δανών και φινλανδών επιστημόνων συνέδεσε τη χρήση από τις υποψήφιες μητέρες επιθεμάτων νικοτίνης για την άρση του καπνίσματος κατά τη διάρκεια της κύησης με την εμφάνιση κρυψορχίας στα αγόρια. Οι ερευνητές μελέτησαν 2.469 αγόρια τα οποία γεννήθηκαν από ισάριθμες μητέρες την τετραετία 1997-2001. Το 29% των μητέρων ανέφερε ότι ήταν καπνίστριες, ωστόσο δεν υπήρξε σύνδεση του καπνίσματος με την κρυψορχία.

Αντίθετα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος για κρυψορχία ήταν αυξημένος όταν οι μητέρες χρησιμοποιούσαν επιθέματα νικοτίνης στην προσπάθειά τους να σταματήσουν να καπνίζουν. Πιθανότατα οι μεγαλύτερες ποσότητες νικοτίνης στο κρίσιμο διάστημα της ανάπτυξης του γεννητικού συστήματος να εξηγεί τα ευρήματα των σκανδιναβών επιστημόνων. Η νικοτίνη είναι ένα φυσικό αλκαλοειδές του καπνού το οποίο προσδένεται σε υποδοχείς της ακετυλχολίνης, αλλά οι ερευνητές δεν γνωρίζουν τον μοριακό μηχανισμό που θα εξηγούσε το επιδημιολογικό εύρημά τους.

Φθόριο και οστική μάζα

Υπάρχουν ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, στις οποίες το νερό φθοριώνεται ως προληπτικό μέτρο για την αντιμετώπιση της τερηδόνας. Ωστόσο, όταν οι επιστήμονες θέλησαν να διαπιστώσουν την ασφάλεια αυτής της πρακτικής, βρέθηκαν μπροστά σε εκπλήξεις: τα πειραματόζωα τα οποία ελάμβαναν μικρές δόσεις φθοριούχου νατρίου επί μακρόν (οι δόσεις ήταν αντίστοιχες με αυτές που λαμβάνουν οι άνθρωποι πίνοντας φθοριωμένο νερό διά βίου) έτειναν να έχουν μειωμένη οστική μάζα και κατ’ επέκταση μειωμένη οστική ισχύ. Το φθοριούχο νάτριο βρέθηκε να αναστέλλει μια σειρά ορμονών και πιθανότατα η ορμονική διαταραχή είχε ως συνέπεια τη μειωμένη οστεογένεση.

@Σουφλέρη Ιωάννα Α / στο έντυπο Βήμα 27/10/2013.

"ΑΔΩΝΕΙΑ", ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η λατρεία του Άδωνη πέρασε μέσω της Κύπρου στην Ελλάδα στις αρχές του 7ου αι. π.Χ. Σύμφωνα με τη μυθολογία ήταν γιος του βασιλιά της Πάφου Κινύρα και της κόρης του Μύρρας, των οποίων την αιμομιξία προκάλεσε η Αφροδίτη. Η θεά μόλις αντίκρυσε την ομορφιά του βρέφους το ερωτεύθηκε παράφορα, το έβαλε σε μια λάρνακα και το παρέδωσε στην Περσεφόνη, τη θεά του Κάτω Κόσμου, μέχρι να μεγαλώσει. Όταν ο Άδωνις ενηλικιώθηκε, η Περσεφόνη, ερωτευμένη μαζί του κι εκείνη, αρνήθηκε να τον αποχωριστεί. Στη διαμάχη των δύο θεαινών παρενέβη ο Δίας, ο οποίος όρισε ο Άδωνις να περνά τέσσερις μήνες με την Περσεφόνη στον Κάτω Κόσμο, τέσσερις μήνες με την Αφροδίτη και για τέσσερις μήνες να ..ξεκουράζεται, αν και εκείνος τους αφιέρωνε στη θεά του Έρωτα. Κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού, όμως, ο Άρης, τυφλωμένος από ζήλεια, μεταμορφώνεται σε αφηνιασμένο κάπρο και σκοτώνει τον Άδωνη. Από το αίμα του βάφτηκαν κόκκινα τα τριαντάφυλλα κι από τα δάκρυα της Αφροδίτης φύτρωσαν παπαρούνες. Η Αφροδίτη εκπλιπαρεί την Περσεφόνη να της δώσει τον νέο πίσω και οι δύο θεές αποφασίζουν να περνούν μαζί του από έξι μήνες, συμβολίζοντας τη νίκη του έρωτα επί του θανάτου.

ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΟΥ ΑΔΩΝΗ (ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ) ΚΑΙ Η ΕΥΡΕΣΙΣ (ΑΝΑΣΤΑΣΗ)

Προς τιμή του Άδωνη κάθε χρόνο, την άνοιξη κατά την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία, στην κυρίως Ελλάδα, εορτάζονταν τα "Αδώνεια", γιορτή στην οποία έπαιρναν μέρος μόνο γυναίκες. Η πρώτη ημέρα των "Αδωνείων" ονομάζονταν "Αφανισμός" και ήταν ημέρα πένθους για το θάνατο του θεού. Μέσα στα σπίτια τοποθετούσαν κέρινα ή ξύλινα ομοιώματα του θεού πάνω σε νεκρινές κλίνες και τα στόλιζαν με λουλούδια, κλαδιά και καρπούς. Γύρω του άναβαν λιβάνια και άλλα θυμιάματα. Στη συνέχεια, οι γυναίκες με λυμμένα μαλλιά, ξυπόλητες και γυμνόστηθες περιέφεραν τα ομοιώματα του θεού στους δρόμους θρηνώντας και ψάλλοντας ειδικά άσματα, τα "Αδωνίδεια", με τη συνοδεία ενός μικρού, πένθιμου αυλού που ονομαζόταν "γίγγρας". Μαζί τους στην περιφορά μετέφεραν και τους λεγόμενους "Κήπους του Αδώνιδος" (Επιτάφιος) .Πρόκειται για γλάστρες που φύτευαν οκτώ ημέρες πριν με φυτά που αναπτύσσονται αλλά και μαραίνονται γρήγορα, όπως σιτάρι, μαρούλι, μάραθο, τις οποίες, αφού πότιζαν τις ανέβαζαν στις στέγες των σπιτιών. Στο τέλος της περιφοράς τα ομοιώματα και οι "κήποι" ρίχνονταν στη θάλασσα, σε πηγή ή ποτάμι, με παρακλήσεις να επιστρέψει ο θεός από τον Κάτω Κόσμο. Η δεύτερη μέρα των "Αδωνείων", η "Εύρεσις" (Ανάσταση) ήταν ημέρα χαράς και εορτασμού για την ανάσταση του θεού, κατά τη διάρκεια της οποίας θυσίαζαν αγριόχοιρους και έτρωγαν πλούσια γεύματα.

Ο Άδωνις αποτελεί προσωποποίηση του μυστηρίου της βλάστησης και η γιορτή του είναι μια τελετουργία που αποβλέπει στην αναζωογόνηση της γης με τη βοήθεια του νερού. Ο θάνατός του αντιπροσωπεύει το μαρασμό της φύσης κατά τη διάρκεια του χειμώνα και η ανάστασή του την αναγέννησή της με τον ερχομό της άνοιξης. Η παραμονή του κοντά στην Περσεφόνη συμβολίζει το φύτεμα του σπόρου και η επιστροφή του στην Αφροδίτη τη βλάστησή του. Από τα "Αδωνίδεια" σώζεται ο "Επιτάφιος Αδώνιδος" του βουκολικού ποιητή Βίωνα από τη Σμύρνη. Κατάλοιπο των "Αδωνιδείων" είναι ένα παραδοσιακό τραγούδι της Ηπείρου που συνοδεύεται από το ανάλογο παιχνίδι, ο "Ζαφείρης", που παίζεται την Πρωτομαγιά. Ένα αγόρι παριστάνει τον πεθαμένο, τα κορίτσια το στολίζουν με λουλούδια και το μοιρολογούν και ξαφνικά σηκώνεται.